Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ IX
Cập nhật 29/11/2011 Lượt xem 2495

 

VĂN KIỆN

ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU TOÀN QUỐC

ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH LẦN THỨ IX

 

Phần thứ nhất

Văn kiện đại hội

Phát biểu của đồng chí Nông Đức Mạnh, Tổng Bí thư BCH Trung ương Đảng
Cộng sản Việt Nam tại phiên khai mạc đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ chí Minh lần thứ IX

  

Thưa Đoàn Chủ tịch,

Thưa các đồng chí đại biểu,

Thưa các vị khách quý,

Hôm nay, tôi rất vui mừng đến dự Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh. Thay mặt Đảng và Nhà nước, tôi thân ái gửi đến các vị khách quý, các đồng chí đại biểu và qua các đồng chí, gửi đến toàn thể cán bộ, đoàn viên, hội viên, thanh niên, và nhi đồng cả nước lời chúc mừng nồng nhiệt nhất.

Các đồng chí thân mến,

Trong suốt chiều dài lịch sử của đất nước, thanh niên ta luôn nêu cao truyền thống yêu nước, chí khí anh hùng, bất khuất của dân tộc, hăng hái đi tiên phong trên mọi lĩnh vực và có nhiều cống hiến vào sự nghiệp dựng nước và giữ nước. Đặc biệt từ khi có Đảng ta lãnh đạo, được Đảng, Bác Hồ hết lòng chăm lo, dìu dắt, lớp lớp thanh niên đã phát huy chủ nghĩa anh hùng cách mạng, dũng cảm chiến đấu, cùng toàn dân hoàn thành vẻ vang sự nghiệp giải phóng dân tộc, giành độc lập, tự do, thống nhất đất nước, đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Trong sự nghiệp đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế ngày nay, các tầng lớp thanh niên đã tiếp bước cha anh, nhận thức đúng tình hình và nhiệm vụ, nêu cao chí tiến thủ, phát huy phẩm chất tốt đẹp và thế mạnh của tuổi trẻ, xung kích, đảm đương những việc khó, nơi khó, chấp nhận mọi gian nan, thách thức, chủ động, sáng tạo, góp phần tạo nên những thành tựu mới to lớn và có ý nghĩa lịch sử. Nhiều tấm gương thanh niên tiêu biểu trong lao động sản xuất, làm kinh tế, trong hoạt động văn hóa - xã hội, khoa học kỹ thuật cũng như trong nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, v.v... đã làm sâu sắc thêm niềm tự hào của thế hệ trẻ trong giai đoạn mới.

Các hoạt động của tuổi trẻ trong những năm gần đây tiếp tục phát triển. Các phong trào: "Thanh niên lập nghiệp", "Thanh niên tình nguyện", "Tuổi trẻ giữ nước" v.v... đã tạo được những dấu ấn tốt đẹp trong đời sống xã hội. Các hình thức sinh hoạt truyền thống, giáo dục đạo đức, lối sống, các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể dục, thể thao, giúp nhân dân chống bão lụt v.v... đã thu hút đông đảo lực lượng trẻ tham gia, vừa đóng góp vào nhiệm vụ chung, vừa thiết thực chăm lo lợi ích chính đáng của thanh niên.

Thông qua các hoạt động thực tiễn, tổ chức Đoàn củng cố và lớn mạnh. Mặt  trận đoàn kết, tập hợp thanh niên được mở rộng; việc chăm sóc và giáo dục thiếu niên, nhi đồng được chú trọng hơn; số đoàn viên ưu tú được kết nạp vào Đảng ngày một tăng; đội ngũ cán bộ ngày càng trở thành cán bộ trẻ dồi dào của Đảng, chính quyền và đoàn thể ở các cấp.

Thành tích và sự tiến bộ của thế hệ trẻ Việt Nam  rất to lớn và đáng tự hào. Thay mặt Đảng và Nhà nước, tôi nhiệt liệt biểu dương và khen ngợi những thành tích xuất sắc của phong trào thanh niên, sự nỗ lực vươn lên của toàn thể cán bộ, đoàn viên, thanh niên, các cháu thiếu nhi và cấp bộ Đoàn trong những năm qua.

Bên cạnh những thành tích, ưu điểm và tiến bộ, chúng ta cũng cần nghiêm túc nhìn nhận những khuyết điểm, nhược điểm và hạn chế trong thanh niên và hoạt động của Đoàn hiện nay. Việc giáo dục lý tưởng cách mạng và hoài bão cho thanh niên chưa sâu sắc. Tổ chức Đoàn chưa có nhiều biện pháp và hình thức phong phú, linh hoạt để hướng mọi hoạt động của thanh niên phục vụ cho mục tiêu, lý tưởng, đổi mới hoạt động của Đoàn. Phong trào thanh niên phát triển không đều, chất lượng đoàn viên, thanh niên trong các lĩnh vực, các đối tượng còn có khoảng cách. Một bộ phận thanh niên chưa chuyên tâm vào việc học tập, rèn luyện, tự lực vươn lên và cống hiến cho đất nước, còn bị chi phối bởi cuộc sống hưởng thụ, đua đòi, xa rời bản sắc văn hóa dân tộc, sa vào các loại tệ nạn xã hội, sống buông thả, thiếu trách nhiệm với một số người và chính mình. Trong khi đó, thế lực thù địch đang ra sức lôi kéo, tìm mọi cách để tha hóa thanh niên. Đây là vấn đề cần được xã hội quan tâm, trong đó tổ chức Đoàn có trách nhiệm rất to lớn.

Thưa các đồng chí,

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng đã đề ra mục tiêu, phương hướng tổng quát: "Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, phát huy sức mạnh toàn dân tộc, đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển; tạo nền tảng để đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại".

Đối với thế hệ trẻ, Đảng ta xác định: "Thường xuyên giáo dục chính trị, truyền thống, lý tưởng, đạo đức và lối sống; tạo điều kiện học tập, lao động, giải trí, phát triển thể lực, trí tuệ, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Khuyến khích thanh niên tự học, tự nâng cao tay nghề, tự tạo việc làm... thu hút rộng rãi thanh niên, thiếu niên và nhi đồng vào các tổ chức do Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh làm nòng cốt và phụ trách".

Theo tinh thần đó, tôi bày tỏ sự nhất trí cao với các nội dung cơ bản đã nêu trong Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương Đoàn khóa VIII trình Đại hội. Đề nghị các đồng chí tập trung trí tuệ, thảo luận đánh giá đúng tình hình, tổng kết sâu sắc thực tiễn, đề ra được phương hướng, nhiệm vụ và những biện pháp thiết thực, đạt hiệu quả cao. Tôi nhấn mạnh thêm một số vấn đề sau đây:

Trước hết, các đồng chí phải thường xuyên coi trọng công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, đổi mới và mở rộng các hình thức sinh hoạt, học tập, không ngừng bồi dưỡng, nâng cao nhận thức, lý luận, quán triệt đường lối nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụ thanh niên, xây dựng bản lĩnh chính trị, củng cố niềm tin, xác định rõ trách nhiệm của mình trước yêu cầu và nhiệm vụ của đất nước, nâng cao lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, tinh thần tự lực, tự cường, ý chí chiến thắng đói nghèo, lạc hậu và xây dựng lối sống mới có kỷ cương, có văn hóa trong thanh niên và trong toàn xã hội. Phải tổ chức thực hiện thật tốt cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" và phải xứng đáng với tổ chức được mang tên Bác. Phải kiên quyết đấu tranh chống các biểu hiện của chủ nghĩa cá nhân, chủ nghĩa cơ hội, lối sống thực dụng, ích kỷ.

Hai là, Đoàn cần gắn chặt các hoạt động của mình với các nhiệm vụ chung của đất nước, nhất là nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững ổn định chính trị, xây dựng và chỉnh đốn Đảng, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, củng cố quốc phòng và an ninh. Đoàn cần có nhiều hình thức và biện pháp đưa thanh niên tham gia tích cực các phong trào cách mạng trên các lĩnh vực, các địa bàn, đặc biệt là các vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, các lĩnh vực quan trọng cần đến vai trò xung kích của tuổi trẻ. Phải thể hiện thật rõ vai trò "Đâu cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên". Có tổ chức tốt việc đưa thanh niên tham gia các phong trào cách mạng của toàn dân thì hoạt động của Đoàn Thanh niên mới đúng hướng, thiết thực, mới có sức cuốn hút và động viên đông đảo các tầng lớp thanh niên rèn luyện, trưởng thành, lập thân, lập nghiệp và cống hiến cho đất nước.

Ba là, Đoàn Thanh niên cần làm nòng cốt trong phong trào xây dựng một xã hội học tập, lấy việc học tập về các mặt, tiến công vào khoa học - công nghệ, nghiệp vụ quản lý, rèn luyện tay nghề để cống hiến ngày càng nhiều cho đất nước làm mục tiêu phấn đấu không ngừng của mình. Đảng và Nhà nước ta coi phát triển giáo dục và khoa học - công nghệ là quốc sách hàng đầu, coi việc bồi dưỡng các thế hệ cách mạng cho đời sau là nhiệm vụ chiến lược hết sức quan trọng. Bởi vậy, Đoàn Thanh niên cần ý thức sâu sắc về điều này và có những biện pháp tích cực và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ đó.

Bốn là, phải ra sức xây dựng Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và các tổ chức của thanh niên vững mạnh  toàn diện về chính trị, tư tưởng và tổ chức, đủ sức đảm nhận vai trò nòng cốt trong phong trào thanh niên và các hội thanh niên, sinh viên. Mở rộng mặt trận đoàn kết, tập hợp thanh niên bằng nhiều hình thức đa dạng, phong phú, tránh phô trương, hình thức, hành chính hóa trong công tác Đoàn. Chú trọng nâng cao chất lượng đoàn viên nhất là chất lượng chính trị - tư tưởng và tính tiên phong, gương mẫu. Tổ chức Đoàn cần quan tâm đầy đủ và chủ động quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng và luân chuyển cán bộ Đoàn, rèn luyện và lựa chọn những cán bộ đoàn ưu tú, đủ phẩm chất và năng lực để giới thiệu nguồn cán bộ cho Đảng, Nhà nước và  các đoàn thể khác.

Đảng ta luôn xác định, chăm lo xây dựng tổ chức Đoàn là xây dựng Đảng trước một bước. Bác Hồ kính yêu đã căn dặn: "Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và cần thiết". Tôi đề nghị các cấp ủy Đảng và các cấp chính quyền tin tưởng ở thanh niên, giao nhiệm vụ cho thanh niên, thường xuyên quan tâm theo dõi, kiểm tra, giúp đỡ và tạo mọi điều kiện cho thanh niên hăng hái và tự tin tham gia vào các nhiệm vụ chính trị, kinh tế - xã hội của cả nước, của các địa phương và đơn vị.

Một nhiệm vụ hết sức quan trọng của Đại hội là bầu Ban Chấp hành Trung ương Đoàn khóa mới. Tôi đề nghị các đồng chí đại biểu Đại hội hãy sáng suốt lựa chọn những đồng chí tiêu biểu, có đủ bản lĩnh chính trị, có năng lực, phẩm chất và được sự tín nhiệm cao vào Ban Chấp hành Trung ương Đoàn khóa IX để thực hiện tốt các nghị quyết mà Đại hội đề ra, đưa phong trào thanh niên nước ta tiếp tục tiến lên đạt những thành tích to lớn hơn nữa trong thời gian tới như Đảng, Nhà nước và nhân dân ta mong đợi ở thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay.

Các đồng chí thân mến,

Với lịch sử hơn 70 năm xây dựng, phát triển, trưởng thành, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đã làm nên những truyền thống tốt đẹp và vẻ vang. Tôi tin tưởng rằng, bằng nghị lực, tài năng, sức mạnh và sự sáng tạo của mình, thế thệ trẻ Việt Nam hôm nay sẽ trưởng thành nhanh chóng, công tác Đoàn và phong trào thanh niên nước ta sẽ có bước phát triển mới, xứng đáng với tầm vóc của một dân tộc anh hùng trong thời đại mới. Đoàn Thanh niên  Cộng sản Hồ Chí Minh nhất định sẽ đóng vai trò hạt nhân chính trị, vai trò nòng cốt trong phong trào thanh niên nước nhà, xứng đáng là trường học của những người cộng sản trẻ tuổi, là đội dự bị tin cậy của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Chúc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh thành công tốt đẹp!

  

Diễn văn khai mạc Đại hội đại biểu
toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh
lần thứ IX

(Do đồng chí Lê Mạnh Hùng, Bí thư Thường trực
Ban Chấp hành Trung ương Đoàn (khoá VIII) trình bày
sáng ngày 18 tháng 12 năm 2007)

Kính thưa đồng chí Nông Đức Mạnh, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam,

Kính thưa các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam,

Kính thưa các đồng chí lão thành cách mạng,

Kính thưa Đoàn Chủ tịch,

Kính thưa các đồng chí đại biểu,

Thưa Đại hội,

Hôm nay, tại Thủ đô Hà Nội ngàn năm văn hiến, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX Đoàn TNCS Hồ Chí Minh - sự kiện chính trị trọng đại - ngày hội lớn của tuổi trẻ cả nước được long trọng khai mạc. Đến dự và chỉ đạo Đại hội, Đoàn Chủ tịch xin trân trọng giới thiệu và nhiệt liệt chào mừng:

- Đồng chí Nông Đức Mạnh, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam.

- Đồng chí Nguyễn Phú Trọng, Uỷ viên Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa XHCN Việt Nam.

- Đồng chí Phạm Thế Duyệt, Chủ tịch Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Đại hội nhiệt liệt chào mừng các đồng chí Uỷ viên Bộ Chính trị, Thường trực Chính phủ, Uỷ viên ủy ban thường vụ Quốc hội, các đồng chí lão thành cách mạng, Mẹ Việt Nam anh hùng, Anh hùng lực lượng vũ trang, Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới; lãnh đạo các Bộ, ban, ngành, đoàn thể Trung ương; lãnh đạo Thành ủy, Uỷ ban Nhân dân Thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

Đại hội nhiệt liệt chào mừng các vị đại biểu trong đoàn ngoại giao, các vị đại diện cho các tổ chức quốc tế, các tổ chức phi Chính phủ của các nước tại Việt Nam đã quan tâm đến dự và chung vui với Đại hội.

Đại hội vui mừng được đón các đồng chí Nguyên Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đoàn, Đoàn Chủ tịch Đại hội xin trân trọng giới thiệu:

- Đồng chí Đặng Quốc Bảo, Nguyên Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đoàn.

- Đồng chí Vũ Mão, Nguyên Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đoàn.

- Đồng chí Hà Quang Dự, Nguyên Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đoàn.

- Đồng chí Hồ Đức Việt, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tổ chức Trung ương, Nguyên Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn.

- Đồng chí Vũ Trọng Kim, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Dân vận Trung ương, Nguyên Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đoàn.

- Đồng chí Hoàng Bình Quân, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Tuyên Quang, Nguyên Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đoàn.

- Đồng chí Đào Ngọc Dung, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban thường trực Ban Chỉ đạo Tây Bắc, Nguyên Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đoàn.

Đoàn Chủ tịch xin trân trọng giới thiệu các đồng chí nguyên Bí thư Trung ương Đoàn, nguyên Uỷ viên Ban thường vụ Trung ương Đoàn; lãnh đạo các ban, đơn vị Trung ương Đoàn đã về dự và chung vui với Đại hội.

Đại hội nhiệt liệt chào mừng các cơ quan thông tấn, báo chí của trong và ngoài nước đã đến dự và đưa tin về Đại hội.

Đại hội nhiệt liệt chào mừng 1.035 đại biểu, những cán bộ, đoàn viên ưu tú, tiêu biểu cho niềm tin, ý chí và nguyện vọng của hàng triệu cán bộ, đoàn viên, thanh niên từ khắp mọi miền đất nước về dự Đại hội.

Trong giờ phút trọng thể này, Đại hội chúng ta thành kính tưởng nhớ và bày tỏ lòng biết ơn vô hạn Chủ tịch Hồ Chí Minh, lãnh tụ vĩ đại của Đảng ta, dân tộc ta, nhân dân ta, Anh hùng giải phóng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới. Người đã cùng Đảng ta tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và rèn luyện các thế hệ thanh niên Việt Nam thành những lớp người ưu tú, phấn đấu quên mình vì lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Trong thời điểm trọng đại này, tuổi trẻ Việt Nam mãi mãi khắc ghi công lao trời biển của Người, nguyện suốt đời học tập và làm theo lời Bác, quyết chí, đồng lòng xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN giàu đẹp, văn minh.

Kính thưa các đồng chí đại biểu,

Kính thưa Đại hội,

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX Đoàn TNCS Hồ Chí Minh diễn ra vào thời điểm có ý nghĩa quan trọng, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đang ra sức thi đua thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X, với mục tiêu sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển và yêu cầu phát triển bền vững trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng. Nhìn lại chặng đường 5 năm thực hiện nghị quyết Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ VIII, chúng ta có thể tự hào khẳng định mặc dù gặp không ít khó khăn, thách thức nhưng với sự nỗ lực cố gắng vươn lên của các cấp bộ Đoàn, của mỗi cán bộ, đoàn viên, thanh niên cả nước, công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi trong nhiệm kỳ qua đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Các hoạt động, các phong trào "Thi đua, tình nguyện xây dựng và bảo vệ Tổ quốc", phong trào "Thanh niên tình nguyện", đợt sinh hoạt chính trị "Tiếp lửa truyền thống - mãi mãi tuổi 20", cuộc vận động "Tuổi trẻ Việt Nam học tập và làm theo lời Bác"..., đã và đang góp phần xây dựng, hình thành một lớp thanh niên giàu lòng yêu nước, có tri thức, sức khỏe, có ý chí vươn lên lập thân, lập nghiệp, chủ động, tự tin trong hội nhập quốc tế; góp phần tích cực vào việc phát triển kinh tế - xã hội, củng cố an ninh, quốc phòng. Có biết bao tấm gương đoàn viên, thanh niên tình nguyện, các em thiếu nhi tiêu biểu dũng cảm, hi sinh quên mình để cứu người, cứu tài sản khi đồng bào gặp thiên tai, bão lũ, gặp hoạn nạn, hiểm nguy... tô thắm thêm hình ảnh đẹp đẽ của thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay giàu lòng hiếu nghĩa, có ý thức trách nhiệm vì cuộc sống cộng đồng. 

Kính thưa các đồng chí đại biểu,

Kính thưa Đại hội,

Tuổi trẻ Việt Nam hôm nay luôn tự hào về các thế hệ thanh niên đi trước đã không tiếc máu xương, dũng cảm hy sinh bảo vệ Tổ quốc, xung kích, năng động, sáng tạo, đi đầu trong sự nghiệp đổi mới, góp phần tạo nên thế và lực mới cho đất nước đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, đi lên chủ nghĩa xã hội; tự hào được Đảng, các thế hệ cách mạng tiền bối luôn quan tâm chăm lo và coi thanh niên là rường cột của nước nhà, vì thanh niên không chỉ là lực lượng chủ yếu và quan trọng của quá trình phát triển kinh tế, xã hội, mà còn là người mang ý chí, khát vọng của cả đất nước, dân tộc đi vào tương lai. Trong điều kiện mới, công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi đang đứng trước những thách thức, những yêu cầu, đòi hỏi từ thực tiễn sinh động của giới trẻ hôm nay, trong khi Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phải luôn khẳng định chức năng cơ bản là trường học XHCN của thanh niên trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế, khoảng cách, sự phân hóa ngày càng rõ nét trong trình độ, thu nhập, nhận thức, hưởng thụ và nhìn nhận xử lý các vấn đề xã hội trong các tầng lớp thanh niên; khẳng định Đoàn là người bạn đồng hành với thanh niên trên đường lập thân lập nghiệp trong khi lợi ích, nhu cầu thiết thực của thanh niên là động lực trực tiếp và quan trọng của phong trào hành động cách mạng; khẳng định Đoàn là đội hậu bị của Đảng, là lực lượng xung kích trong phát triển kinh tế xã hội và bảo vệ Tổ quốc, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội...

Trước những yêu cầu, đòi hỏi đó, Đại hội có nhiệm vụ, đánh giá khách quan, toàn diện những kết quả đạt được cũng như những yếu kém, khuyết điểm, rút ra bài học kinh nghiệm qua việc thực hiện Nghị quyết Đại hội Đoàn VIII, từ đó xác định mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi nhiệm kỳ 2007 - 2012; bổ sung sửa đổi một số điểm trong Điều lệ Đoàn; bầu Ban Chấp hành Trung ương Đoàn khoá IX thực sự là một tập thể có bản lĩnh chính trị vững vàng, có đủ trình độ, năng lực, có nhiệt huyết, uy tín trong thanh niên, tiêu biểu cho ý chí, nguyện vọng của thanh niên, lãnh đạo thực hiện thắng lợi nhiệm vụ và chương trình công tác Đoàn, phong trào thanh thiếu nhi trong giai đoạn mới.

Kính thưa các đồng chí đại biểu,

Kính thưa Đại hội,

Từ nhiều tháng nay, được sự quan tâm chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng; sự quan tâm, tạo điều kiện của các cấp uỷ Đảng, chính quyền các địa phương, đơn vị, chúng ta đã tiến hành có kết quả Đại hội Đoàn các cấp tiến tới Đại hội Đoàn toàn quốc. Các cấp bộ Đoàn đã tổ chức nhiều cuộc hội thảo, sinh hoạt chuyên đề đóng góp ý kiến xây dựng Văn kiện Đại hội. Nhiều phong trào thi đua sôi nổi, nhiều hoạt động xã hội, nhiều công trình, phần việc thanh niên, cùng với các hoạt động văn hoá, văn nghệ, thể dục thể thao được tổ chức rộng rãi, thu hút đông đảo thanh thiếu nhi hăng hái tham gia và sự quan tâm của dư luận xã hội. Đại hội chúng ta biểu dương những thành tích xuất sắc trong đợt thi đua tiến tới Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ IX của các cấp bộ Đoàn và đoàn viên, thanh thiếu nhi cả nước.

Đặc biệt, trong quá trình xây dựng các Văn kiện và chuẩn bị Đại hội, chúng ta đã nhận được nhiều ý kiến chỉ đạo, sự đóng góp quý báu của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước, các đồng chí lão thành cách mạng, các nhà quản lý, nhà khoa học, nhà báo, đại biểu Quốc hội, các nhà giáo dục, các đồng chí cán bộ Đoàn qua các thời kỳ và các tầng lớp nhân dân. Đại hội chúng ta chân thành cảm ơn về sự đóng góp đầy tâm huyết, trí tuệ cho sự thành công của Đại hội và coi đây là thể hiện sự quan tâm, trách nhiệm và niềm tin mà Đảng, Nhà nước, các cấp, các ngành, các tầng lớp nhân dân dành cho thế hệ trẻ.

Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ IX là Đại hội đoàn kết, sáng tạo, hội nhập và phát triển và tinh thần đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp, phát huy vai trò xung kích của thanh niên trong phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc, những quyết định của Đại hội thể hiện ý chí và nguyện vọng của thế hệ trẻ Việt Nam được đem tài năng, sức trẻ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. 

Với tinh thần và niềm tin tưởng sâu sắc đó, thay mặt Đoàn Chủ tịch Đại hội, tôi xin long trọng tuyên bố khai mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX Đoàn TNCS Hồ Chí Minh.

Kính chúc các đồng chí đại biểu, khách quý sức khỏe, hạnh phúc.

Chúc Đại hội thành công tốt đẹp.

Nâng cao chất lư­ợng tổ chức đoàn,
tăng c­ường bồi dư­ỡng lý t­ưởng cách mạng, đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp, xung kích phát triển
kinh tế - xã hội và bảo vệ tổ quốc

(Báo cáo tóm tắt của Ban Chấp hành Trung ương Đoàn khoá VIII do đồng chí Võ Văn Thưởng, Uỷ viên
dự khuyết BCH Trung ương Đảng, Bí thư thứ nhất
Ban Chấp hành Trung ương Đoàn khóa VIII,
 trình bày sáng ngày 18 tháng 12 năm 2007)

 

Kính thưa đồng chí Nông Đức Mạnh, Tổng Bí thư BCH Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam.

Kính thưa các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước,

Kính thưa Đoàn Chủ tịch,

Kính thưa các vị đại biểu khách quý,

Kính thưa Đại hội,

Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ IX diễn ra trong thời điểm toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ra sức thi đua thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X; là Đại hội đoàn kết, sáng tạo, hội nhập và phát triển, có nhiệm vụ đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ VIII, xác định mục tiêu, phương hướng công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi nhiệm kỳ 2007-2012, nâng cao chất lượng tổ chức, tăng cường bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, xung kích trong phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc, đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp, vững vàng trong hội nhập quốc tế, phấn đấu cùng toàn Đảng, toàn quân, toàn dân sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển, thực hiện thành công công nghiệp hóa, hiện đại hóa, tiến đến mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.

Trong quá trình chuẩn bị các văn kiện của Đại hội, Ban Chấp hành Trung ương Đoàn khoá VIII đã nhận được nhiều ý kiến sâu sắc, thể hiện sự tin yêu, tâm huyết với Đoàn, với sự nghiệp giáo dục, bồi dưỡng và phát huy tiềm năng to lớn của thế hệ trẻ, thiết tha mong muốn công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi có nhiều đổi mới, đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước từ ý kiến chỉ đạo của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các Ban của Trung ương Đảng; từ góp ý của các đồng chí lãnh đạo các Bộ, ngành, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, các cấp uỷ địa phương, các lão thành cách mạng, các nhà quản lý, nhà khoa học, giáo dục, nhà hoạt động xã hội, các sỹ quan, tướng lĩnh, các văn nghệ sỹ, phóng viên báo chí và cán bộ, đoàn viên, thanh thiếu nhi cả nước.

Các văn kiện trình tại Đại hội lần này là kết tinh trí tuệ của toàn Đoàn và tuổi trẻ cả nước, tiếp thu và vận dụng sáng tạo các nghị quyết của Đảng, sự chỉ đạo của các đồng chí lãnh đạo, cùng những góp ý chí tình của các đồng chí cán bộ, đoàn viên lớp trước. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX Đoàn TNCS Hồ Chí Minh xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc về sự quan tâm và những tình cảm, trách nhiệm lớn lao đó của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, sự đóng góp quý báu, đầy tinh thần xây dựng của các thế hệ cán bộ Đoàn và đông đảo đoàn viên thanh thiếu nhi vào các văn kiện của Đại hội.

Thay mặt Ban Chấp hành Trung ương Đoàn khoá VIII, tôi xin trình bày những nội dung chủ yếu trong các văn kiện trình Đại hội.

I- Đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ VIII.

Trong 5 năm qua, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã tận dụng tốt những thời cơ, nỗ lực khắc phục khó khăn, vượt qua thách thức, ra sức phấn đấu thực hiện Nghị quyết Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ VIII và đã thu được kết quả trên nhiều lĩnh vực.

Công tác giáo dục của Đoàn không ngừng được đổi mới, đa dạng về nội dung, phương thức. Các hoạt động giáo dục ngày càng gần gũi, thiết thực, đi vào lòng người, phù hợp với các đối tượng thanh thiếu nhi, khơi gợi đoàn viên thanh niên tự giác rèn luyện; nổi bật là việc tổ chức có hiệu quả các cuộc vận động bình chọn, tuyên dương các điển hình tiên tiến, các sinh hoạt chính trị, sinh hoạt truyền thống: "Tuổi trẻ Việt Nam tiến bước dưới cờ Đảng", "Tuổi trẻ với tư tưởng Hồ Chí Minh", "Tiếp lửa truyền thống - mãi mãi tuổi 20", "Tuổi trẻ sống đẹp, sống có ích", cuộc vận động "Tuổi trẻ Việt Nam - Sống, chiến đấu, lao động và học tập theo gương Bác Hồ vĩ đại", "Tuổi trẻ Việt Nam học tập và làm theo lời Bác", các cuộc thi tìm hiểu truyền thống cách mạng của Đảng, dân tộc và Đoàn Thanh niên đã thu hút hàng chục triệu đoàn viên thanh niên và nhân dân tham gia, được dư luận xã hội đánh giá cao, góp phần bồi dưỡng lòng tự hào về truyền thống đấu tranh cách mạng của dân tộc, của Đảng, của các thế hệ trẻ Việt Nam. Vun trồng niềm tin vào lý tưởng của Đảng, thôi thúc tuổi trẻ hành động tích cực trong mọi lĩnh vực công tác.

Phong trào "Thi đua, tình nguyện xây dựng và bảo vệ Tổ quốc" được tổ chức đều khắp, góp phần cổ vũ, định hướng và hỗ trợ thanh niên lập thân, lập nghiệp, tham gia phát triển kinh tế- xã hội, giữ vững quốc phòng  an ninh, trật tự, an toàn xã hội. Phong trào thi đua dạy tốt, học tốt phát triển với các hoạt động khuyến khích, bồi dưỡng tài năng trẻ, phát triển quỹ khuyến học, khuyến tài, các học bổng, giải thưởng; phong trào thi đua sản xuất, kinh doanh, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật, hỗ trợ thanh niên lập các dự án phát triển sản xuất có hiệu quả thiết thực; phong trào "Bốn mới" trong thanh niên nông thôn, phong trào "Sáng tạo trẻ" trong thanh niên công nhân, viên chức và các đối tượng thanh niên khác đã thúc đẩy các hoạt động sáng tạo, ứng dụng tiến bộ khoa học vào sản xuất và đời sống. Các hoạt động dạy nghề, giải quyết việc làm cho thanh niên tiếp tục duy trì có kết quả. Đoàn tiếp tục đảm nhận thực hiện các chương trình, dự án quốc gia và địa phương, phát huy vai trò xung kích của tuổi trẻ trong phát triển kinh tế-xã hội. Phong trào thanh niên trong lực lượng vũ trang được triển khai có hiệu quả góp phần giáo dục, rèn luyện thanh niên quân đội giữ vững phẩm chất "Bộ đội Cụ Hồ"; xây dựng hình ảnh đẹp của cán bộ chiến sỹ công an trong thời kỳ mới trên mặt trận bảo vệ Tổ quốc, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, phòng chống thiên tai. Điểm son của phong trào thanh niên 5 năm qua là phong trào "Thanh niên tình nguyện" tiếp tục phát triển mạnh mẽ, khẳng định là một trong các phương thức tập hợp, giáo dục thanh niên có hiệu quả, tham gia giải quyết những khó khăn, bức xúc của cộng đồng, góp phần tạo dựng hình ảnh đẹp của người thanh niên Việt Nam xung kích, tình nguyện ở những nơi, những lĩnh vực khó khăn, vùng sâu, vùng xa. Công tác chăm sóc, giáo dục thiếu niên, nhi đồng có chuyển biến tích cực, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thiếu nhi; vai trò của Đoàn trong bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em thể hiện ngày càng rõ. Công tác quốc tế thanh niên có sự phát triển về chất, quan hệ chính trị đối ngoại, giao lưu hữu nghị tiếp tục được mở rộng, góp phần tăng cường hiểu biết, tình đoàn kết hữu nghị và hợp tác với thanh niên và nhân dân các nước, đóng góp tích cực vào phong trào thanh niên dân chủ, tiến bộ trên thế giới, thực hiện tốt đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước.

Hoạt động Đoàn tham gia xây dựng Đảng, chính quyền và các đoàn thể nhân dân được coi trọng, góp phần nâng cao nhận thức và phát huy vai trò của đoàn viên, thanh niên trong xây dựng hệ thống chính trị. Thông qua cuộc vận động "Đoàn viên thanh niên phấn đấu trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam" đã góp phần bổ sung nguồn sinh lực có chất lượng cao cho Đảng với trên 60% đảng viên mới kết nạp hằng năm là từ đoàn viên ưu tú. Công tác xây dựng tổ chức Đoàn thời gian qua được quan tâm tập trung chỉ đạo với nhiều giải pháp tích cực; chất lượng đoàn viên, chất lượng tổ chức cơ sở đoàn, chất lượng cán bộ Đoàn được nâng lên; số thanh niên được kết nạp vào Đoàn tăng nhanh hằng năm, mặt trận tập hợp, đoàn kết thanh niên được mở rộng. Vai trò nòng cốt của Đoàn trong xây dựng tổ chức và hoạt động của Hội LHTN Việt Nam, Hội Sinh viên, Hội doanh nghiệp trẻ Việt Nam được khẳng định rõ nét.

Công tác chỉ đạo của Đoàn tiếp tục được đổi mới, tập trung cho cơ sở; tăng cường, tham mưu xây dựng chính sách đối với thanh niên; coi trọng phối hợp với các ngành, đoàn thể. Điểm thành công nổi bật trong nhiệm kỳ qua là Ban Chấp hành, Ban Thường vụ, Ban Bí thư Trung ương Đoàn đã chủ động, cụ thể hóa và triển khai thực hiện toàn diện Nghị quyết Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ VIII; tham mưu cho Đảng lãnh đạo công tác thanh niên, tham mưu xây dựng chính sách, pháp luật liên quan đến thanh niên và công tác thanh niên (Quốc hội ban hành Luật Thanh niên, Chính phủ ban hành Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam đến năm 2010, chính sách cho cán bộ Đoàn, Hội trong trường học và nhiều chính sách liên quan khác); chỉ đạo tổ chức thành công "Tháng Thanh niên" hàng năm với tinh thần: Tuổi trẻ hành động vì cộng đồng - Xã hội chăm lo, bồi dưỡng thanh niên. Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Đoàn cấp tỉnh thực hiện tốt hơn vai trò chỉ đạo và tổ chức công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi ở địa bàn; tham mưu cho cấp ủy Đảng phối hợp có kết quả với cấp chính quyền, đoàn thể.

Kính thưa các đồng chí đại biểu,

Kính thưa Đại hội,

Bên cạnh những kết quả đạt được, chúng ta nghiêm túc kiểm điểm còn những hạn chế, yếu kém, đó là:

- Hiệu quả công tác giáo dục của Đoàn chưa cao, chưa đến được các đối tượng thanh niên chậm tiến; Đoàn chưa tận dụng hết các cơ hội, chưa phát huy hết sức mạnh của các lực lượng xã hội và các nguồn lực trong công tác giáo dục thanh niên. Phương thức giáo dục của Đoàn chậm đổi mới, chưa đáp ứng nhu cầu, tâm lý của đoàn viên, thanh niên. Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, trong đó có Luật Thanh niên, Chiến lược phát triển thanh niên đến năm 2010, còn nhiều hạn chế. Việc triển khai chương trình liên tịch với một số Bộ, ngành còn hình thức, hiệu quả thấp. 

- Hoạt động chăm lo lợi ích chính đáng cho đoàn viên, thanh niên chưa đầu tư đúng mức nên chưa tương xứng với tiềm năng của tổ chức Đoàn; việc tham mưu xây dựng chính sách tài năng trẻ, khuyến khích thanh niên học nghề, chính sách huy động thanh niên tham gia phát triển giáo dục cộng đồng, hỗ trợ thanh niên nghiên cứu khoa học chưa được triển khai hiệu quả.

- Công tác thiếu nhi trên địa bàn dân cư còn nhiều khó khăn, lúng túng; vai trò tiền phong, gương mẫu của một bộ phận đoàn viên, thanh niên trong chăm sóc, giáo dục thiếu nhi chưa rõ.

- Chất lượng đoàn viên, chất lượng tổ chức cơ sở Đoàn, chất lượng cán bộ Đoàn chưa theo kịp sự chuyển động của tình hình thanh niên cũng như yêu cầu tập hợp thanh niên trong giai đoạn hiện nay. Đáng chú ý là năng lực, trình độ của một bộ phận cán bộ Đoàn tụt hậu so với thanh niên. Tính bền vững của một số phong trào, cuộc vận động chưa cao. Đoàn chưa có giải pháp thích hợp phát triển tổ chức Đoàn, Hội và tổ chức các hoạt động thanh niên trong các môi trường, không gian hoạt động mới của thanh niên.

- Lý luận về công tác vận động thanh niên, về các loại hình tập hợp thanh niên, về mô hình tổ chức và hoạt động của Đoàn chưa theo kịp tình hình thực tiễn. Công tác thi đua, khen thưởng còn hình thức, chưa có tác dụng tích cực cổ vũ và thúc đẩy phong trào thanh thiếu nhi.

Những hạn chế, yếu kém trên đây có nguyên nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan, trong đó, những nguyên nhân chủ quan là chủ yếu, đó là:

Một số chủ trương của Đoàn chưa sát thực tế, khi triển khai thiếu đôn đốc, kiểm tra, tổng kết kịp thời; công tác cán bộ của Đoàn còn bất cập; năng lực, trình độ nghiệp vụ, kiến thức kinh tế, xã hội của một bộ phận cán bộ Đoàn còn thấp. Việc tham mưu cho Đảng trong tạo nguồn, đào tạo, sử dụng và luân chuyển cán bộ ở một số khu vực chưa tốt. Đoàn chậm thích ứng với sự phát triển kinh tế - xã hội và nhu cầu của thanh niên. Công tác tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận về công tác thanh niên chưa đáp ứng yêu cầu đặt ra. Điều kiện, phương tiện hoạt động và nguồn lực cho công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi còn khó khăn. Sự chuyển dịch nhanh của cơ cấu kinh tế, tình trạng vi phạm pháp luật và tệ nạn xã hội gia tăng, sự không gương mẫu của một bộ phận cán bộ, đảng viên có ảnh hưởng tiêu cực đến tình hình tư tưởng thanh niên, công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi.

II- Tình hình thanh niên, Mục tiêu, phương hướng công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi nhiệm kỳ 2007 - 2012

Cùng với sự phát triển của đất nước, của công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi, thái độ và ý thức chính trị của thanh niên có chuyển biến tích cực. ý thức lập thân, lập nghiệp của thanh niên cao hơn trước. Lòng nhân ái, tính tích cực chính trị - xã hội và tinh thần xung phong, tình nguyện của thanh thiếu nhi ngày càng được khơi dậy mạnh mẽ. Tâm thế, năng lực hội nhập quốc tế của thanh niên tự tin và chủ động hơn. Vai trò, vị trí của thanh niên trong xã hội tiếp tục được đề cao và nhận được sự quan tâm nhiều hơn của Đảng, Nhà nước và xã hội.

Tuy nhiên, cùng với sự chuyển đổi nhanh của cơ cấu kinh tế và quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, thanh niên đứng trước nhiều khó khăn, thách thức, đó là: trình độ học vấn, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kiến thức kinh tế, quản lý, kiến thức pháp luật và ý thức chấp hành luật pháp của thanh niên nhìn chung còn thấp; xu hướng chạy theo bằng cấp, nhận thức lệch lạc về học nghề, chọn nghề, định hướng nghề nghiệp còn khá phổ biến trong thanh niên. Lao động chưa qua đào tạo, tình trạng thất nghiệp, thiếu việc làm, hoặc việc làm không ổn định và thu nhập thấp vẫn là vấn đề bức xúc của thanh niên; không ít thanh niên thụ động, ỷ lại, chưa tích cực vươn lên tự tạo việc làm, còn ngại khó, ngại khổ, ngại về nông thôn, miền núi công tác. Sức khỏe thể chất của thanh niên còn thấp so với khu vực và thế giới; tệ nạn xã hội, đặc biệt là tệ nạn ma tuý và tình trạng lây nhiễm HIV trong thanh niên đang diễn ra phức tạp. Một bộ phận thanh niên thiếu ý thức rèn luyện, nhận thức chính trị kém, chưa xác định được lý tưởng sống đúng đắn, sống thực dụng, thụ động, thờ ơ, ngại tham gia vào các hoạt động chính trị - xã hội, vi phạm pháp luật, tin vào những điều mê tín dị đoan.

Kính thưa các đồng chí đại biểu,

Là tổ chức chính trị - xã hội, là trường học xã hội chủ nghĩa của thanh niên, vì thanh niên, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tiếp tục đổi mới toàn diện, phấn đấu thực sự trở thành đội hậu bị tin cậy của Đảng, người bạn thân thiết của thanh niên, định hướng cho thanh niên đến với lý tưởng cách mạng và những giá trị cao đẹp, đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp, xung kích trong phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc. Đoàn xác định chăm lo lợi ích chính đáng, hợp pháp của thanh niên, tạo môi trường giúp thanh niên phát huy vai trò xung kích trong các lĩnh vực của đời sống xã hội, là động lực cơ bản của công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi trong thời kỳ mới. Các phong trào, các cuộc vận động và các hoạt động của Đoàn đều phải hướng tới mục tiêu tập hợp, đoàn kết, giáo dục thanh niên, tạo môi trường lành mạnh, an toàn cho thanh niên rèn luyện và tự khẳng định, vì sự phát triển của đất nước và sự tiến bộ của thanh niên.

Từ nhận thức đó và từ kết quả và kinh nghiệm công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi nhiệm kỳ qua, mục tiêu chung của công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi nhiệm kỳ mới là:

"Tăng cường bồi dưỡng lòng yêu nước và ý thức công dân, lý tưởng và đạo đức cách mạng, bản lĩnh chính trị và văn hoá cho thanh thiếu nhi; xây dựng Đoàn vững mạnh; tích cực chăm lo bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của thanh niên; phát huy tiềm năng to lớn của thế hệ trẻ Việt Nam xung kích "Sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển", phấn đấu cùng toàn Đảng, toàn dân thực hiện thắng lợi công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước vì mục tiêu Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh".

Với khẩu hiệu hành động "Tuổi trẻ Việt Nam xây hoài bão lớn, đoàn kết, xung kích, sáng tạo, tình nguyện xây dựng và  bảo vệ Tổ quốc", Đoàn triển khai tổ chức rộng khắp trong các đối tượng thanh thiếu nhi phong trào "5 xung kích phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ Tổ quốc" và "4 đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp".

Iii- Xây dựng lớp thanh niên giàu lòng yêu nước, có lối sống đẹp, có lý tưởng cách mạng, có bản lĩnh văn hóa con người Việt Nam

Nhiệm vụ quan trọng của Đoàn trong giai đoạn mới là xây dựng lớp thanh niên giàu lòng yêu nước, có lối sống đẹp, có ý thức công dân, biết xử lý hài hoà lợi ích của bản thân trong lợi ích chung của tập thể, cộng đồng; có lý tưởng cách mạng và bản lĩnh chính trị vững vàng; có tri thức, chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng lao động giỏi; có văn hóa và sống nghĩa tình; có sức khỏe thể chất và tinh thần lành mạnh; giàu nhiệt huyết sáng tạo và tinh thần tình nguyện. Người thanh niên của thời kỳ mới mà Đoàn tập trung xây dựng vừa biết giữ gìn và phát huy các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, vừa biết làm giàu văn hóa dân tộc bằng những giá trị, những tinh hoa văn hóa nhân loại, là hiện thân tiêu biểu của các giá trị văn hóa Việt Nam, tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng, trung thành với chế độ xã hội chủ nghĩa và thể hiện bằng quyết tâm hành động vì "Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh".

Để làm được điều đó, Đoàn tiếp tục triển khai thực hiện có hiệu quả cuộc vận động "Tuổi trẻ Việt Nam học tập và làm theo lời Bác", thiết thực hưởng ứng cuộc vận động chính trị lớn trong toàn Đảng, toàn dân "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh". Đổi mới nội dung, phương thức và nâng cao hiệu quả công tác giáo dục của Đoàn theo hướng gần gũi, thiết thực, coi trọng giáo dục thông qua tổ chức để cho thanh niên được đắm mình trong thực tiễn sinh động của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Phát hiện, tuyên dương, nhân rộng các điển hình tiên tiến làm theo lời Bác. Phát huy các nguồn lực xã hội trong bồi dưỡng, giáo dục thanh thiếu nhi. Tổ chức chương trình "Thắp sáng ước mơ tuổi trẻ Việt Nam" để các điển hình tiên tiến là các doanh nhân trẻ giỏi, nhà khoa học trẻ, nhà quản lý trẻ, người thợ trẻ, Anh hùng lực lượng vũ trang, Anh hùng lao động,... lan tỏa và truyền thụ những giá trị tốt đẹp đến đông đảo thanh niên. Không ngừng hoàn thiện tổ chức, bộ máy làm công tác tuyên truyền, giáo dục; đầu tư nâng cao năng lực cho đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên các cấp. Phát huy vai trò của báo chí, xuất bản và các thiết chế do Đoàn quản lý trong giáo dục thanh thiếu nhi, đồng thời chủ động phối hợp chặt chẽ với gia đình, nhà trường, các tổ chức, các cấp chính quyền trong công tác giáo dục, bồi dưỡng thế hệ trẻ.

Iv - Xung kích phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc

Quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước vừa đòi hỏi vừa tạo ra môi trường thuận lợi cho tuổi trẻ phát huy tiềm năng sức trẻ, tinh thần xung kích trong những lĩnh vực trọng yếu của đất nước. Vì vậy, trong 5 năm tới, Đoàn tập trung triển khai phong trào "5 xung kích phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc".

Thứ nhất, xung kích lao động sáng tạo nhằm phát huy vai trò tiền phong gương mẫu của thanh niên trong lao động với năng suất cao hơn, chất lượng tốt hơn và hiệu quả thiết thực hơn. Tổ chức rộng rãi các hoạt động "Tuổi trẻ sáng tạo" trong các đối tượng thanh niên. Phấn đấu ở đâu có đoàn viên, thanh niên và hoạt động Đoàn, ở đó có hoạt động sáng tạo.

 Thứ hai, xung kích, tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng. Phát triển phong trào "Thanh niên tình nguyện" theo hướng đa dạng về nội dung, nâng cao về chất lượng, phù hợp với đối tượng, góp phần tập hợp, giáo dục thanh niên và tham gia giải quyết những vấn đề bức xúc của cộng đồng, đặc biệt là trật tự an toàn giao thông và bảo vệ môi trường.

Thứ ba, xung kích bảo vệ Tổ quốc, giữ gìn an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội, góp phần bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa; bảo vệ sự nghiệp đổi mới và lợi ích quốc gia, dân tộc; phát huy vai trò của tuổi trẻ tham gia phòng chống các tệ nạn xã hội.

Thứ tư, xung kích thực hiện cải cách hành chính, góp phần thực hiện nhiệm vụ cấp bách của Đảng, Nhà nước trong quá trình đổi mới đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội; phát huy vai trò của tổ chức Đoàn và đoàn viên trong xây dựng nền hành chính trong sạch, hiện đại, xây dựng người công chức trẻ năng động, sáng tạo, giỏi nghề, tận tụy và cầu thị.

Thứ năm, xung kích trong hội nhập kinh tế quốc tế, định hướng thanh niên chủ động nắm bắt thông tin, tham gia chuẩn bị cho thanh niên về ngoại ngữ, tin học, luật pháp quốc tế, bản lĩnh chính trị, văn hoá, nâng cao năng lực hội nhập; vận động, hỗ trợ và tổ chức lực lượng thanh niên là chủ các cơ sở sản xuất kinh doanh, các doanh nghiệp trẻ, đi đầu trong hội nhập kinh tế quốc tế; tăng cường xây dựng và quảng bá thương hiệu, sản phẩm của doanh nghiệp trẻ.

V- Đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp

Sức sống của tổ chức Đoàn nằm ở mối quan hệ mật thiết, gắn bó với thanh niên. Để có vị trí xứng đáng trong lòng thanh niên, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phải thực sự quan tâm hỗ trợ, khơi dậy khả năng vốn có của thanh niên trong giải quyết các nhu cầu, lợi ích chính đáng và hợp pháp. Vì vậy, cùng với việc tổ chức cho thanh niên xung kích trong phát triển kinh tế - xã hội, Đoàn triển khai thực hiện phong trào "4 đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp", góp phần bảo vệ, chăm lo lợi ích hợp pháp, chính đáng của thanh niên, khơi dậy mạnh mẽ tiềm năng của thanh niên và huy động các nguồn lực xã hội góp phần định hướng, hướng dẫn, hỗ trợ thanh niên.

Thứ nhất, đồng hành với thanh niên trong học tập, nâng cao trình độ học vấn, chuyên môn, nghiệp vụ, tạo điều kiện tốt nhất để thanh niên được học tập, nâng cao trình độ, phát triển tài năng.

Thứ hai, đồng hành với thanh niên trong nghề nghiệp và việc làm. Tạo ra sự chuyển biến có tính đột phá trong nhận thức của thanh niên về nghề nghiệp và việc làm. Khuyến khích và vận động thanh niên học nghề, lập nghiệp. Đoàn sẽ hình thành những trung tâm mẫu mực trong hướng nghiệp, dạy nghề, giải quyết việc làm. Phấn đấu mỗi cơ sở Đoàn là một địa chỉ tin cậy tư vấn nghề và việc làm cho thanh niên.

Thứ ba, đồng hành với thanh niên trong nâng cao sức khỏe thể chất và đời sống văn hoá tinh thần, góp phần nâng cao thể lực, định hướng và xây dựng lối sống đẹp, nếp sống lành mạnh cho thanh niên.

Thứ tư, đồng hành với thanh niên trong phát triển kỹ năng xã hội, giúp thanh niên phát triển các kỹ năng cần thiết trong làm việc và hoạt động xã hội, nhất là trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, như: Làm việc nhóm, trình bày vấn đề, xây dựng kế hoạch, xử lý tình huống...

VI- Công tác chăm sóc, giáo dục thiếu niên, nhi đồng

Bảo vệ, chăm sóc, giáo dục thiếu niên, nhi đồng là trách nhiệm của mỗi đoàn viên, thanh niên và tổ chức Đoàn. Trong nhiệm kỳ mới, Đoàn tiếp tục đẩy mạnh thực hiện cuộc vận động "Vì đàn em thân yêu", đồng thời vận động các lực lượng xã hội tham gia bảo vệ, chăm sóc và giáo dục thiếu niên, nhi đồng. Nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cán bộ, đoàn viên và tổ chức cơ sở Đoàn trong bảo vệ, chăm sóc và giáo dục thiếu nhi. Đẩy mạnh cuộc vận động "Vì đàn em thân yêu". Đầu tư nguồn lực để nâng cao chất lượng phong trào "Nói lời hay, làm việc tốt, xứng đáng là con ngoan, trò giỏi, đội viên tốt, cháu ngoan Bác Hồ". Củng cố và phát triển hệ thống nhà thiếu nhi, điểm vui chơi dành cho trẻ em; nâng cao chất lượng hoạt động thiếu nhi trên địa bàn dân cư; tích cực tham mưu cho chính quyền và huy động các nguồn lực xã hội phục vụ công tác chăm sóc, giáo dục thiếu nhi và tổ chức các phong trào thiếu nhi ở cơ sở. Vận động và phối hợp chặt chẽ với gia đình, nhà trường trong công tác bảo vệ, chăm sóc, giáo dục thiếu niên, nhi đồng và tổ chức các phong trào thiếu nhi.

VII - đổi mới nội dung, hình thức Công tác quốc tế thanh niên

Với tinh thần Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và tuổi trẻ Việt Nam sẵn sàng làm bạn với thanh thiếu nhi và các tổ chức thanh niên trên thế giới, phấn đấu cho hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội, Đoàn tập trung phát triển quan hệ hữu nghị, hợp tác với các tổ chức thanh niên các nước láng giềng, bạn bè truyền thống; tổ chức các hoạt động giao lưu hữu nghị thanh niên Việt Nam - Lào, thanh niên Việt Nam - Trung Quốc, thanh niên Việt Nam - Campuchia,v.v...; thúc đẩy và mở rộng quan hệ hợp tác với các tổ chức thanh niên các nước bạn bè truyền thống, các nước khu vực châu á - Thái Bình Dương và các khu vực khác trên thế giới. Tích cực tham gia các hoạt động của thanh niên ASEAN và các cơ chế đa phương phù hợp; tham gia có trách nhiệm vào các hoạt động của Liên đoàn Thanh niên Dân chủ thế giới và phong trào thanh niên tiến bộ trên thế giới. Tăng cường các hoạt động giao lưu quốc tế giữa các tỉnh, thành có chung đường biên giới với nước bạn.

viiI - Xây dựng tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh vững mạnh; mở rộng mặt trận tập hợp, đoàn kết thanh niên; tích cực tham gia xây dựng Đảng và chính quyền nhân dân

Trong nhiệm kỳ mới, phương châm cơ bản xây dựng tổ chức Đoàn là: Mặt trận tập hợp, đoàn kết  thanh niên phải rộng rãi; Đoàn phải mạnh; đoàn viên phải tiêu biểu trong mỗi tập thể thanh niên và ở cộng đồng dân cư.

Để làm được điều đó, phải tập trung nâng cao chất lượng đoàn viên, coi trọng chất lượng đầu vào, xác định giải pháp rèn luyện đoàn viên cả về nhận thức và hành động để nâng cao bản lĩnh chính trị, tính tiền phong gương mẫu và sức quy tụ thanh thiếu nhi của người đoàn viên. Nâng cao chất lượng chi đoàn, Đoàn cơ sở bằng cuộc vận động "Xây dựng chi đoàn mạnh". Nâng chất đội ngũ cán bộ Đoàn đáp ứng yêu cầu của công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi trong giai đoạn mới, xây dựng phong cách, phương pháp công tác của cán bộ Đoàn với yêu cầu là: tôn trọng, gần gũi và có trách nhiệm với thanh niên, phải thực sự dám đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, "nói đi đôi với làm". Đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, chú trọng đào tạo kỹ năng, nghiệp vụ công tác thanh niên, bồi dưỡng kiến thức kinh tế, quản lý; đào tạo cán bộ gắn với quy hoạch, sử dụng cán bộ; xây dựng chế độ học tập bắt buộc hàng năm đối với chức danh lãnh đạo các cấp của Đoàn. Củng cố các trường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn, phấn đấu đưa Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam trở thành cơ quan nghiên cứu hàng đầu về thanh niên và công tác thanh niên, đào tạo ở trình độ đại học, trên đại học và đào tạo nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ.

Mở rộng mặt trận tập hợp, đoàn kết thanh niên, xây dựng tổ chức Hội LHTN Việt Nam, Hội Sinh viên Việt Nam, Hội các nhà doanh nghiệp trẻ Việt Nam và các tổ chức thanh niên do Đoàn làm nòng cốt chính trị. Đẩy mạnh công tác tập hợp, đoàn kết thanh niên và xây dựng Hội trong các doanh nghiệp ngoài quốc doanh,  kiên trì vận động chủ doanh nghiệp và thanh niên, xây dựng cốt cán, tùy theo điều kiện cụ thể để lập tổ chức Hội hoặc Đoàn; tổ chức các hoạt động thanh niên thông qua tổ chức Công đoàn, Hội doanh nghiệp trẻ và trên địa bàn, nơi thanh niên sinh sống sau giờ làm việc. Coi trọng công tác tập hợp, đoàn kết thanh niên Việt Nam ở ngoài nước, đặc biệt là du học sinh; chủ động phối hợp với các ngành liên quan chuẩn bị cho thanh niên trước khi đi lao động, học tập, công tác ở nước ngoài; tăng cường mối liên hệ giữa tổ chức Đoàn, Hội ở nước ngoài với trong nước.

Làm tốt trách nhiệm phụ trách Đội TNTP Hồ Chí Minh của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, chăm lo xây dựng Đội vững mạnh. Triển khai thực hiện tốt chương trình "Rèn luyện phụ trách Đội", chương trình "Rèn luyện đội viên" chuẩn bị nguồn lực cho Đoàn.

Nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát của Đoàn với trọng tâm vào việc kiểm tra, giám sát thực hiện các chủ trương công tác của Đoàn, đánh giá được hiệu quả việc thực hiện cũng như tính thiết thực của các chủ trương do cấp bộ Đoàn ban hành; kiểm tra, giám sát việc chấp hành Điều lệ Đoàn và kịp thời giải quyết khiếu nại, tố cáo, góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của đoàn viên, thanh niên.

Tích cực tham gia xây dựng và bảo vệ Đảng, xây dựng chính quyền và các đoàn thể nhân dân; tập trung vận động đoàn viên, thanh niên "Sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật", gương mẫu thực hiện chính sách, pháp luật của Nhà nước, quy chế dân chủ ở cơ sở; tham mưu xây dựng chính sách, pháp luật; thực hiện chức năng giám sát và phản biện xã hội đối với các chính sách, pháp luật của Nhà nước liên quan đến thanh niên và công tác thanh niên.

iX- Đổi mới phương thức hoạt động; nâng cao chất lượng tham mưu, chỉ đạo của Đoàn

Tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy các cấp của Đoàn từ Trung ương đến cơ sở, tổ chức bộ máy chuyên trách đảm bảo tinh gọn, xác định rõ chức năng, nhiệm vụ của từng đơn vị, nhằm nâng cao hiệu quả tham mưu; trong chỉ đạo tăng cường tính chủ động, khuyến khích sự sáng tạo của cấp tỉnh, đề cao tính chỉ đạo vĩ mô và tham mưu chính sách của cấp Trung ương. Đổi mới triệt để việc ban hành và tổ chức thực hiện các chủ trương công tác của mỗi cấp bộ Đoàn, kiên trì phương châm tập trung cho cơ sở, hướng đến thanh niên, khắc phục tình trạng ban hành nhiều chủ trương, hoặc chủ trương chồng chéo, không sát với yêu cầu thực tiễn. Đổi mới công tác thông tin trong hệ thống Đoàn, tin học hoá công tác thông tin của Đoàn; không ngừng đổi mới công tác thi đua, khen thưởng của Đoàn, xác định các tiêu chí cụ thể, thiết thực để đánh giá thi đua hàng năm. Rà soát để bổ sung, sửa đổi tiêu chuẩn các danh hiệu thi đua, các hình thức khen thưởng. Tiếp tục tổ chức trong toàn Đoàn "Tháng Thanh niên" hàng năm. Đổi mới và nâng cao chất lượng tham mưu cho cấp uỷ Đảng trong lãnh đạo công tác thanh niên; mở rộng mối quan hệ cộng đồng trách nhiệm với các cấp chính quyền, các đoàn thể trong công tác thanh niên; coi trọng phối hợp với gia đình trong chăm lo giáo dục, bồi dưỡng thanh thiếu nhi và phát huy thanh niên.

X- Một số chương trình, dự án và chỉ tiêu cụ thể

Một trong những thách thức của nhiệm kỳ mới là phải nâng cao chất lượng, hiệu quả của các phong trào thanh niên do Đoàn khởi xướng và tổ chức thực hiện, thể hiện tính hành động của thanh niên và phong trào thanh niên. Kết quả ấy phải đóng góp tích cực vào thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, của từng địa bàn, được xã hội thừa nhận. Đoàn sẽ thực hiện các chương trình, dự án cụ thể mà tiêu biểu là: Xây dựng và phát  triển Đề án "Đoàn tham gia giữ gìn trật tự an toàn giao thông"; Đề án hỗ trợ thanh niên học nghề và tạo việc làm; Hành trình "Thắp sáng ước mơ tuổi trẻ Việt Nam"; xây dựng mới 1.000 điểm tuyên truyền phổ biến kiến thức khoa học, công nghệ và trang cấp Internet cho thanh niên nông thôn, miền núi; Chương trình hỗ trợ sáng kiến, ý tưởng sáng tạo của thanh niên; Chương trình "Vì các chiến sỹ nơi biên giới, hải đảo". Phấn đấu đến cuối nhiệm kỳ 2007- 2012, cả nước có 7,5 triệu đoàn viên; giới thiệu cho Đảng 1 triệu đoàn viên ưu tú, trong đó, số đảng viên mới kết nạp từ đoàn viên ưu tú đạt trên 60% số đảng viên kết nạp hàng năm; tư vấn, hướng nghiệp, dạy nghề cho 3 triệu đoàn viên, thanh niên, giới thiệu và giải quyết việc làm cho 2 triệu thanh niên; mỗi cơ sở Đoàn có ít nhất 01 công trình, phần việc "Vì đàn em thân yêu".

Kính thưa các đồng chí,

Kính thưa Đại hội,

Về bổ sung, sửa đổi Điều lệ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Ban Chấp hành Trung ương Đoàn xác định việc sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đoàn phải giải quyết được những vấn đề thực tiễn đặt ra trong công tác xây dựng Đoàn; phản ánh được xu thế phát triển của tình hình thanh niên và tổ chức Đoàn; thể hiện rõ quan điểm coi trọng chất lượng trong công tác phát triển đoàn viên, xây dựng đội ngũ cán bộ ngang tầm với yêu cầu của thời kỳ mới; đáp ứng yêu cầu đổi mới công tác tập hợp, đoàn kết thanh niên ở cơ sở cho phù hợp với sự chuyển đổi cơ chế quản lý của Nhà nước trong các cơ quan, đơn vị kinh tế, sự nghiệp; kế thừa những nội dung của Điều lệ Đoàn khoá VIII và những bài học kinh nghiệm về xây dựng Đoàn đã được tổng kết trong nhiệm kỳ qua; bảo đảm tính thống nhất giữa lý luận và thực tiễn.

Trên cơ sở nhận thức đó, có 22 điểm đề nghị bổ sung, sửa đổi, tập trung vào những nội dung cơ bản là:

- Về độ tuổi kết nạp đoàn viên, để phù hợp với quy định của Luật thanh niên và Luật bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em, độ tuổi đoàn viên cần được xác định là từ 16 đến 30 tuổi.

- Về tăng thẩm quyền cho Ban Thường vụ Trung ương Đoàn trong hướng dẫn các vấn đề phát sinh từ thực tiễn, đó là: Việc quản lý đoàn viên đi lao động ở xa, thời gian không ổn định; việc bổ sung uỷ viên Ban Chấp hành trong trường hợp quá hai phần ba số lượng uỷ viên Ban Chấp hành do đại hội quyết định, việc thành lập Ban Cán sự Đoàn ở các đơn vị đặc thù,...

- Về việc xoá tên, cho rút tên và thôi tham gia Ban Chấp hành Đoàn các cấp, bổ sung theo hướng thực sự linh hoạt, phù hợp với phân cấp công tác quản lý cán bộ của Đảng, đồng thời, đảm bảo sự tham gia có trách nhiệm của Đoàn cấp trên đối với nhân sự chủ chốt cấp dưới.

- Về bổ sung chức năng giám sát cho Uỷ ban kiểm tra các cấp của Đoàn, giao nhiệm vụ giám sát cho Uỷ ban kiểm tra các cấp trong giám sát uỷ viên Ban Chấp hành, cán bộ cùng cấp và tổ chức Đoàn cấp dưới trong việc thực hiện chủ trương, nghị quyết, qui định của Đoàn theo hướng dẫn của Ban Thường vụ Trung ương Đoàn.

Kính thưa Đại hội,

Đại hội lần này sẽ bầu Ban Chấp hành Trung ương Đoàn khoá IX có đủ năng lực lãnh đạo công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi trong nhiệm kỳ mới; với yêu cầu của thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế, Ban Chấp hành Trung ương Đoàn không chỉ có cán bộ Đoàn chuyên trách mà cần có doanh nhân trẻ tiêu biểu, nhà khoa học trẻ tiêu biểu, cán bộ lãnh đạo quản lý trẻ,... tiêu biểu cho các lĩnh vực hoạt động của thanh niên. Với tinh thần trách nhiệm cao, Ban Chấp hành Trung ương Đoàn khoá VIII đã phát huy tinh thần dân chủ, thực hiện đúng các quy trình, đảm bảo công khai, và đã chuẩn bị được danh sách gồm 153 đồng chí, với số dư 5% để giới thiệu cho Đại hội xem xét, quyết định lựa chọn những đồng chí có đủ phẩm chất, năng lực, tiêu chuẩn, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong thời kỳ mới, xứng đáng với niềm tin tưởng của Đại hội và đoàn viên thanh niên cả nước.

Kính thưa các đồng chí đại biểu,

Kính thưa Đại hội,

Là Đại hội đoàn kết, sáng tạo, hội nhập và phát triển, Đại hội tập trung cao nhất khát vọng, ý chí của thế hệ trẻ Việt Nam được đem tài năng, sức trẻ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Với tinh thần tuổi trẻ xung kích phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc, Đoàn đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp, Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ IX kêu gọi toàn thể thanh thiếu nhi Việt Nam hãy giương cao ngọn cờ vinh quang của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, nguyện tiếp bước truyền thống cha anh, nắm chắc thời cơ, vận hội, quyết tâm khắc phục mọi khó khăn, thách thức, đổi mới mạnh mẽ, phấn đấu cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân thực hiện thành công mục tiêu sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, vì dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh, vì tương lai tươi sáng của tuổi trẻ.

Trân trọng cảm ơn các đồng chí.    

nâng cao chất lư­ợng tổ chức đoàn,
tăng c­ường bồi dư­ỡng lý t­ưởng
cách mạng, đồng hành với thanh niên
lập thân, lập nghiệp, xung kích phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ tổ quốc

(Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương Đoàn
khoá VIII tại Đại hội đại biểu toàn quốc
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ IX)

 Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ IX diễn ra trong thời điểm toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đang ra sức thi đua thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X; là Đại hội đoàn kết, sáng tạo, hội nhập và phát triển, có nhiệm vụ đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ VIII, xác định phương hướng công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi nhiệm kỳ 2007-2012, tăng cường bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp, xung kích phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc, vững vàng trong hội nhập quốc tế và đi lên chủ nghĩa xã hội.

I - Đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ VIII

Trong 5 năm qua, công cuộc đổi mới đất nước tiếp tục thu được những thành tựu quan trọng, tình hình chính trị, xã hội ổn định, kinh tế tiếp tục tăng trưởng khá, đời sống nhân dân từng bước nâng cao, góp phần tạo môi trường thuận lợi thúc đẩy công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi. Trên thế giới và khu vực tình hình diễn biến rất phức tạp, nhưng hoà bình, hợp tác và phát triển vẫn là xu thế chủ đạo, cùng với quá trình toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế quốc tế đang tạo ra những cơ hội thuận lợi cho thanh niên Việt Nam giao lưu, học hỏi, tiếp cận với khoa học, công nghệ hiện đại, phương pháp quản lý tiên tiến. Tuy nhiên, nước ta vẫn trong tình trạng kém phát triển, sức cạnh tranh của nền kinh tế thấp, thiên tai, dịch bệnh thường xuyên xảy ra, tình hình tai nạn giao thông, tệ nạn xã hội chưa giảm, suy thoái đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên còn nghiêm trọng; các hoạt động lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo, sự chống phá cách mạng Việt Nam của các thế lực thù địch diễn ra gay gắt... có ảnh hưởng trực tiếp đến tình hình thanh niên, nhất là về đời sống, tư tưởng, lối sống, niềm tin, lý tưởng. Trong bối cảnh đó, toàn Đoàn đã nỗ lực khắc phục khó khăn, ra sức phấn đấu thực hiện Nghị quyết Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ VIII và đã thu được kết quả toàn diện.

1. Những kết quả đạt được

1.1 - Công tác giáo dục của Đoàn có nhiều đổi mới về nội dung, phương thức, bám sát đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, góp phần bồi dưỡng lý tưởng, ổn định tình hình thanh niên, nâng cao chất lượng chính trị của người đoàn viên.

Trong 5 năm qua, cùng với việc tăng cường giáo dục chính trị, quán triệt các chủ trương, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, giáo dục truyền thống vẻ vang của dân tộc, của Đảng, của Đoàn và thế hệ trẻ Việt Nam, Đoàn đã đẩy mạnh giáo dục chính trị cơ bản, tuyên truyền, phổ biến pháp luật, tư vấn pháp lý, giáo dục về dân số, sức khỏe, môi trường, giáo dục ý thức quốc phòng toàn dân, tinh thần đoàn kết quốc tế cho thanh thiếu nhi. Điểm nổi bật trong công tác giáo dục là việc tổ chức có hiệu quả các đợt sinh hoạt chính trị "Tuổi trẻ Việt Nam tiến bước dưới cờ Đảng", "Nghị quyết Đại hội Đoàn VIII và hành động của tuổi trẻ", "Tuổi trẻ với tư tưởng Hồ Chí Minh", cuộc vận động "Tuổi trẻ Việt Nam sống, chiến đấu, lao động và học tập theo gương Bác Hồ vĩ đại", "Tuổi trẻ Việt Nam học tập và làm theo lời Bác", học tập 6 bài học lý luận chính trị, thi các Đội tuyên truyền thanh niên về tư tưởng Hồ Chí Minh. Các hoạt động giáo dục truyền thống, đạo đức, lối sống cho thanh niên được tổ chức sâu rộng, đặc biệt việc tổ chức các diễn đàn thanh niên "Tiếp lửa truyền thống, mãi mãi tuổi 20", "Tuổi trẻ sống đẹp, sống có ích" học tập các tấm gương anh hùng liệt sỹ nhân sự kiện xuất bản các nhật ký, hồi ký thời chiến tranh của các liệt sỹ (Nhật ký Đặng Thùy Trâm và cuốn sách Mãi mãi tuổi 20 của liệt sỹ Nguyễn Văn Thạc) tạo ra đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng, khơi dậy niềm tự hào, sự trân trọng của tuổi trẻ đối với các thế hệ cha anh. Các cuộc thi tìm hiểu nhân dịp kỷ niệm 75 năm ngày thành lập Đảng, 60 năm ngày thành lập nước, 75 năm ngày thành lập Đoàn, 50 năm chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ được tổ chức sôi nổi, đạt kết quả thiết thực, thu hút hàng triệu đoàn viên, thanh thiếu nhi và nhân dân tham gia.

Công tác nắm tình hình tư tưởng và dư luận xã hội trong thanh niên có chuyển biến tích cực, tham gia giải quyết những vấn đề phức tạp, nổi cộm, các vấn đề phát sinh ở cơ sở về tình hình an ninh, trật tự an toàn xã hội. Lực lượng và phương tiện giáo dục của Đoàn được tăng cường; hệ thống tài liệu được cung cấp đầy đủ và kịp thời hơn. Hoạt động của các nhóm tuyên truyền ca khúc cách mạng, đội tuyên truyền thanh niên, các trung tâm thanh thiếu niên được đổi mới. Các báo chí của Đoàn tích cực tham gia định hướng tư tưởng và dư luận xã hội trong thanh niên, mở các chuyên mục, diễn đàn giới thiệu mô hình, điển hình tiên tiến, góp phần đắc lực phục vụ công tác chỉ đạo của Đoàn và công tác giáo dục thanh thiếu nhi. 

1.2 - Phong trào "Thi đua, tình nguyện xây dựng và bảo vệ Tổ quốc" được tổ chức rộng khắp, góp phần cổ vũ, định hướng và hỗ trợ thanh niên lập thân, lập nghiệp, tham gia phát triển kinh tế-xã hội, giữ vững quốc phòng,  an ninh, trật tự, an toàn xã hội.

Trong khối trường học, Đoàn đã tích cực tổ chức phong trào thi đua dạy tốt, học tốt, các hoạt động sáng tạo, hỗ trợ sinh viên học tập, nghiên cứu khoa học; tham gia xây dựng môi trường học tập, rèn luyện lành mạnh, văn minh, chống tiêu cực trong thi cử; tổ chức các hoạt động khuyến khích, bồi dưỡng tài năng trẻ, phát triển quỹ khuyến học, khuyến tài, các học bổng, giải thưởng, thi Olympic các môn học, hội nghị khoa học, câu lạc bộ học tập và các sân chơi sáng tạo, trí tuệ khác; hỗ trợ vay vốn học tập, vận động cấp học bổng giúp học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn; tư vấn, hướng nghiệp cho học sinh trung học phổ thông. Trong nhiệm kỳ, các cấp bộ Đoàn đã trao học bổng, giải thưởng, trợ cấp cho 376.567 học sinh, sinh viên với tổng trị giá 162 tỷ đồng.

Phong trào thi đua học tập trong các đối tượng thanh niên ngoài nhà trường có bước phát triển tích cực, nhất là học tập ngoại ngữ, tin học, kiến thức kinh tế, quản lý, nghiên cứu và ứng dụng công nghệ tiên tiến. Đoàn đã triển khai rộng rãi phong trào phổ cập kiến thức công nghệ thông tin cho thanh niên nông thôn, miền núi; tham gia tổ chức các hoạt động xóa mù chữ, vận động đưa trẻ đến trường, phổ cập giáo dục cho thanh thiếu nhi.

Trong phát triển nông nghiệp và nông thôn, Đoàn tổ chức phong trào "Bốn mới", các hoạt động sáng tạo, hỗ trợ thanh niên mưu sinh, lập nghiệp, chuyển giao tiến bộ khoa học, kỹ thuật, hỗ trợ đoàn viên, thanh niên lập các dự án vay vốn phát triển sản xuất, phát triển các tổ hợp tác, hợp tác xã thanh niên, trang trại trẻ. Đáng chú ý là việc tổ chức có hiệu quả các hoạt động hỗ trợ thanh niên vay vốn từ Ngân hàng chính sách xã hội (đến nay đạt trên 1.500 tỷ đồng). Hoạt động thông tin về thị trường nông sản, thị trường lao động, hướng nghiệp, dạy nghề và tạo việc làm cho thanh niên, tôn vinh thanh niên tiên tiến trong nông nghiệp, tham gia phát triển kết cấu hạ tầng nông thôn được duy trì có hiệu quả.  

Trong sản xuất công nghiệp và dịch vụ, phong trào "Sáng tạo trẻ" đã thúc đẩy các hoạt động sáng tạo, ứng dụng tiến bộ khoa học vào sản xuất và đời sống, hỗ trợ thanh niên nâng cao trình độ nghiệp vụ, tay nghề, hình thành tác phong công nghiệp, đảm nhận công trình thanh niên, nghiên cứu ứng dụng phương pháp quản lý tiên tiến. Trong khối hành chính, sự nghiệp, hoạt động Đoàn tập trung vào việc xây dựng phong cách làm việc của công chức trẻ, tham gia cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ hiện đại vào quản lý, điều hành, hỗ trợ đoàn viên, thanh niên nâng cao trình độ nghiệp vụ và năng lực tham mưu. Trong khu vực đô thị, tập trung các hoạt động giới thiệu và tạo việc làm cho thanh niên, tổ chức cho đoàn viên, thanh niên tham gia giữ gìn trật tự, an toàn giao thông, phòng chống tệ nạn xã hội, xây dựng ngõ phố văn minh, an toàn, sạch đẹp, đoạn đường, tuyến phố thanh niên tự quản.

Các hoạt động dạy nghề, giải quyết việc làm cho thanh niên tiếp tục được duy trì có kết quả; cơ sở vật chất và nguồn lực cho hoạt động dạy nghề, giới thiệu việc làm của Đoàn được tăng cường, bước đầu tham gia hoạt động xuất khẩu lao động; tích cực tham mưu, phối hợp chăm lo giải quyết việc làm cho thanh niên. Trong nhiệm kỳ, đã dạy nghề cho 810.948 thanh niên (tăng 17,7% so với nhiệm kỳ trước); giới thiệu việc làm cho hơn 1,9 triệu thanh niên (tăng hơn 4 lần so với nhiệm kỳ trước) và giải quyết việc làm cho 801.505 thanh niên.

Tham gia đảm nhận thực hiện các chương trình, dự án quốc gia và địa phương, phát huy vai trò xung kích của tuổi trẻ trong phát triển kinh tế - xã hội, như: Dự án "Làng Thanh niên lập nghiệp", chương trình xây dựng cầu nông thôn mới ở đồng bằng sông Cửu Long, Đảo Thanh niên Cồn Cỏ, dự án Trí thức trẻ, y bác sỹ trẻ tình nguyện tham gia phát triển kinh tế - xã hội khu vực nông thôn, miền núi, đảm nhận công trình thanh niên tại cụm công nghiệp khí - điện - đạm Cà Mau, khí - điện Nhơn Trạch (Đồng Nai). Lực lượng thanh niên xung phong có sự phát triển cả về số lượng và chất lượng, tích cực tham gia thực hiện các nhiệm vụ do Nhà nước giao ở những lĩnh vực, địa bàn khó khăn.

Phong trào thanh niên trong lực lượng vũ trang được triển khai có hiệu quả. Trong thanh niên Quân đội đẩy mạnh phong trào "Giành 3 đỉnh cao quyết thắng", cuộc vận động "Thanh niên quân đội mẫu mực xây dựng chính quy"; trong thanh niên Công an phong trào "Hai thi đua, hai tình nguyện thực hiện 6 điều Bác Hồ dạy" được triển khai sâu rộng, góp phần giáo dục, rèn luyện thanh niên, giữ vững phẩm chất "Bộ đội Cụ Hồ" và hình ảnh đẹp về cán bộ, chiến sỹ công an trong thời kỳ mới trên mặt trận xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, phòng chống thiên tai. Các cơ sở Đoàn trong lực lượng vũ trang đã tích cực, chủ động kết nghĩa, phối hợp hoạt động với các cơ sở Đoàn trên địa bàn dân cư, tiến hành công tác dân vận, giúp đỡ các gia đình có hoàn cảnh khó khăn, củng cố tổ chức Đoàn, Hội, giáo dục và cảm hóa thanh thiếu niên chậm tiến.

Hoạt động tham gia giữ gìn trật tự an toàn xã hội, phòng chống tiêu cực và tệ nạn xã hội có bước phát triển, kết hợp truyền thông với tư vấn, xây dựng đội ngũ tư vấn viên, tuyên truyền viên và các mô hình can thiệp tại cộng đồng về phòng chống ma túy, tội phạm và tệ nạn xã hội, phòng chống lây nhiễm HIV. Đoàn chủ động hơn trong tuyên truyền, vận động và tổ chức cho thanh thiếu nhi tham gia giữ gìn trật tự an toàn giao thông, nhất là ở các thành phố lớn.

Cuộc vận động "Nghĩa tình biên giới, hải đảo" tiếp tục được triển khai có hiệu quả, góp phần nâng cao nhận thức và ý thức trách nhiệm của đoàn viên, thanh niên về tình hình, nhiệm vụ mới đối với chủ quyền an ninh quốc gia. Các cấp bộ Đoàn cả nước đã tích cực tổ chức nhiều hoạt động thiết thực ủng hộ thanh thiếu nhi, tham gia xây dựng, củng cố tổ chức Đoàn, Hội, Đội ở khu vực biên giới, hải đảo.

Hoạt động "Đền ơn đáp nghĩa", "Uống nước nhớ nguồn" được triển khai sâu rộng, thu hút đông đảo thanh thiếu nhi tham gia, có ý nghĩa giáo dục sâu sắc. Nổi bật là các hoạt động phụng dưỡng Mẹ Việt Nam anh hùng, chăm sóc giúp đỡ các gia đình thương binh, liệt sỹ, người có công với nước. Trong nhiệm kỳ, các cấp bộ Đoàn đã xây dựng 10.395 nhà tình nghĩa (tăng hơn 4,2 lần so với nhiệm kỳ trước), giúp đỡ các gia đình chính sách, đồng bào bị thiên tai với số tiền, quà trị giá hàng chục tỷ đồng. Hoạt động xã hội, nhân đạo từ thiện, hiến máu nhân đạo được tổ chức rộng rãi, góp phần giáo dục tinh thần tương thân, tương ái, tình nguyện vì cộng đồng của đông đảo thanh niên.

Phong trào "Khoẻ để lập nghiệp, giữ nước" được duy trì ở cơ sở. Đoàn tham gia có hiệu quả việc chuẩn bị, tuyên truyền và phục vụ SeaGames 22 tại Việt Nam. Nhiều giải thể dục thể thao do các báo của Đoàn tổ chức trở thành các giải thể thao truyền thống, cổ vũ phong trào thể dục thể thao ở cơ sở, phát hiện bồi dưỡng tài năng thể thao cho đất nước.

Phong trào "Thanh niên tình nguyện" tiếp tục phát triển mạnh mẽ, được dư luận xã hội ủng hộ, hoan nghênh, là một trong các phương thức hoạt động hiệu quả tập hợp, giáo dục thanh niên, tham gia giải quyết những khó khăn, bức xúc của cộng đồng, hỗ trợ vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn; các hoạt động tình nguyện tại chỗ được coi trọng hơn; nét mới là việc tổ chức được một số đợt hoạt động tình nguyện tại Lào, Campuchia và thu hút thanh niên quốc tế đến hoạt động tình nguyện tại Việt Nam. Các hoạt động tiếp sức mùa thi, chuyển giao tiến bộ khoa học, kỹ thuật, phổ cập tin học cho thanh niên nông thôn, chăm sóc sức khỏe, bảo vệ môi trường, hoạt động văn hóa cộng đồng, chi viện các công trình trọng điểm, phòng chống thiên tai... được tổ chức sâu rộng, thu hút đông đảo đoàn viên, thanh niên tham gia, góp phần tạo dựng hình ảnh đẹp của người thanh niên xung kích, tình nguyện ở những nơi, những lĩnh vực khó khăn, gian khổ.

1.3 - Công tác chăm sóc, giáo dục thiếu niên, nhi đồng có chuyển biến tích cực, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thiếu nhi; vai trò của Đoàn trong bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em thể hiện ngày càng rõ.

Cuộc vận động "Vì đàn em thân yêu" được thực hiện có hiệu quả. Đoàn đã thực hiện 45.654 công trình "Vì đàn em thân yêu", hỗ trợ 730.323 trẻ em có hoàn cảnh khó khăn; ưu tiên đầu tư nguồn lực phục vụ vui chơi, giải trí, phát triển thể chất, tinh thần của thiếu nhi, đồng thời tích cực đấu tranh chống các hành vi vi phạm quyền và bổn phận của trẻ em; nhiều địa phương đã quan tâm hơn các hoạt động thiếu nhi trên địa bàn dân cư; tham mưu cho Đảng, Nhà nước và phối hợp tốt hơn với các lực lượng xã hội trong chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em. Hoạt động ngày càng có hiệu quả của 304 nhà thiếu nhi trong cả nước đã góp phần tạo ra sân chơi lành mạnh tập hợp và giáo dục thiếu nhi.

1.4 - Công tác quốc tế thanh niên có bước phát triển về chất, quan hệ chính trị đối ngoại, giao lưu hữu nghị tiếp tục được mở rộng, góp phần tăng cường hiểu biết, tình đoàn kết hữu nghị và hợp tác với thanh niên và nhân dân các nước, đóng góp tích cực vào phong trào thanh niên dân chủ thế giới, góp phần thực hiện tốt đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước.

Đoàn đã duy trì tốt quan hệ hữu nghị, hợp tác với hơn 200 tổ chức thanh niên các nước láng giềng, các nước bạn bè truyền thống, các nước trong khu vực và trên thế giới, các tổ chức Liên hiệp quốc, đặc biệt là các hoạt động hữu nghị với thanh niên Lào, Trung Quốc, Cu Ba, Campuchia, quan hệ hợp tác với các tổ chức thuộc Liên đoàn Thanh niên Dân chủ Thế giới, các nước ASEAN, Nhật Bản, Hàn Quốc, các nước khu vực Châu á - Thái Bình Dương. Đã đăng cai tổ chức thành công Đại hội lần thứ XVII Liên đoàn Thanh niên Dân chủ Thế giới, Diễn đàn Thanh niên á - Âu, Diễn đàn Thanh niên APEC, một số hoạt động trong khuôn khổ ASEAN+1, ASEAN+3; chương trình Tàu thanh niên Đông Nam á; tham gia có trách nhiệm vào việc chuẩn bị và tổ chức Liên hoan thanh niên, sinh viên thế giới lần thứ 16. Cùng các hoạt động quốc tế thanh niên ở cấp Trung ương, nhiều tỉnh, thành Đoàn đã chủ động tổ chức có hiệu quả các hoạt động giao lưu hữu nghị với thanh niên các tỉnh, thành phố của Trung Quốc, Lào, Campuchia. Thông qua các hoạt động, Đoàn đã tích cực giới thiệu với bạn bè quốc tế về Việt Nam, về đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước ta, các chính sách thanh niên, về thanh niên Việt Nam và Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, đồng thời thông tin về tình hình quốc tế, thanh niên và các tổ chức thanh niên trên thế giới cho thanh niên trong nước. Các dự án được khai thác có hiệu quả hơn, góp phần huy động thêm nguồn lực phục vụ phong trào thanh thiếu nhi trong nước.

1.5 - Hoạt động Đoàn tham gia xây dựng Đảng, chính quyền và các đoàn thể nhân dân được coi trọng, góp phần nâng cao nhận thức và phát huy vai trò của đoàn viên, thanh niên trong xây dựng hệ thống chính trị.

Tiếp tục triển khai có hiệu quả cuộc vận động "Đoàn viên thanh niên phấn đấu trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam", tuyên truyền, giác ngộ cho đoàn viên, thanh niên về Đảng, tham gia đấu tranh bảo vệ Cương lĩnh, đường lối của Đảng, góp ý xây dựng cấp uỷ và đảng viên, bồi dưỡng và giới thiệu đoàn viên ưu tú cho Đảng, tham mưu với Đảng lãnh đạo công tác thanh niên. Số đoàn viên ưu tú được kết nạp Đảng ngày càng tăng. Đoàn đã giới thiệu cho Đảng 904.839 đoàn viên ưu tú trong đó có 347.872 đồng chí được kết nạp Đảng, tăng 12,93% so với nhiệm kỳ trước; số đảng viên mới là đoàn viên chiếm trên 60% tổng số đảng viên được kết nạp hàng năm.

Trong xây dựng chính quyền nhân dân, các cấp bộ Đoàn đã tổ chức tuyên truyền, vận động đoàn viên thanh niên thực hiện chính sách, pháp luật của Nhà nước, giới thiệu đại biểu đại diện tham gia ứng cử vào cơ quan chính quyền các cấp. Trong tham gia xây dựng các đoàn thể nhân dân, vận động đoàn viên, thanh niên thực hiện tốt nhiệm vụ; phối hợp tổ chức các phong trào quần chúng tham gia phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng đời sống văn hoá, các hoạt động cộng đồng, thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở.

1.6 - Công tác xây dựng tổ chức Đoàn được tập trung chỉ đạo; chất lượng tổ chức cơ sở Đoàn, chất lượng cán bộ Đoàn, chất lượng đoàn viên được nâng lên; số thanh niên được kết nạp vào Đoàn tăng, mặt trận tập hợp, đoàn kết thanh niên được mở rộng.

Thực hiện chủ trương tập trung củng cố và nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở Đoàn, các cấp bộ Đoàn tiếp tục triển khai thực hiện Nghị quyết 07 của Ban Chấp hành Trung ương Đoàn khoá VII về "Nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở Đoàn, trọng tâm là củng cố và xây dựng Đoàn ở địa bàn dân cư" và cuộc vận động "Xây dựng tổ chức cơ sở Đoàn vững mạnh", đầu tư, chăm lo nhiều hơn cho công tác cán bộ đoàn cơ sở, đổi mới nội dung, phương thức sinh hoạt, hoạt động Đoàn, tăng cường công tác kiểm tra, cung cấp thông tin, tài liệu và phương tiện phục vụ sinh hoạt ở cơ sở. Tỷ lệ cơ sở Đoàn vững mạnh và khá tăng đáng kể, từ 52,3% số chi đoàn vững mạnh và 57,6% số Đoàn cơ sở vững mạnh năm 2003 lên 59,4% số chi đoàn vững mạnh và 64,9% số Đoàn cơ sở vững mạnh năm 2006.

Công tác cán bộ được coi trọng. Các cấp bộ Đoàn đã tích cực tham mưu cho Đảng đào tạo, bồi dưỡng, quy hoạch, bố trí, sử dụng và luân chuyển cán bộ Đoàn; tăng cường bồi dưỡng nghiệp vụ, bổ sung kịp thời cán bộ. Đội ngũ cán bộ Đoàn các cấp từng bước được trẻ hoá; trình độ lý luận, nghiệp vụ, kỹ năng công tác được nâng lên một bước, đã tập huấn cho 1.152.301 lượt cán bộ Đoàn, Hội, Đội, tăng 118% so với nhiệm kỳ trước.

Công tác đoàn viên được quan tâm; quy trình kết nạp đoàn viên mới chặt chẽ hơn, chương trình rèn luyện đoàn viên được nhiều cơ sở Đoàn thực hiện. Trong nhiệm kỳ, kết nạp mới 4.504.561 đoàn viên, vượt 12,6% chỉ tiêu, đưa số đoàn viên cả nước hiện nay lên 6,1 triệu, tăng 12,84% so với nhiệm kỳ trước; số đoàn viên xuất sắc và khá tăng từ 85,3% năm 2003 lên gần 90% năm 2006. Vai trò tiền phong gương mẫu của người đoàn viên trong các phong trào thanh niên và ở cộng đồng dân cư, trong công tác chăm sóc, giáo dục thiếu nhi ở một số địa bàn, lĩnh vực được khẳng định.

Vai trò nòng cốt của Đoàn trong xây dựng tổ chức và hoạt động của Hội LHTN Việt Nam, Hội Sinh viên Việt Nam được khẳng định rõ nét. Đoàn tăng cường đầu tư về cán bộ, định hướng hoạt động và đảm bảo các điều kiện hoạt động cho các Hội, góp phần xây dựng tổ chức Hội, mở rộng mặt trận tập hợp, đoàn kết thanh niên, qua đó củng cố và phát triển tổ chức Đoàn. Nghị quyết về "Tăng cường củng cố và mở rộng mặt trận đoàn kết, tập hợp thanh niên vì dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh", từng bước tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động của các cấp bộ Đoàn về tập hợp, đoàn kết thanh niên, phát triển các tổ chức hội thanh niên do Đoàn làm nòng cốt. Đến nay, 100% các quận, huyện và hơn 90% xã, phường trong cả nước có tổ chức Hội LHTN Việt Nam với hơn 6,7 triệu hội viên. Hội Sinh viên Việt Nam có bước phát triển mới, đến nay đã có 186 hội sinh viên cấp trường (tăng 41 Hội Sinh viên cấp trường so với đầu nhiệm kỳ) với hơn 700 ngàn hội viên hoạt động có hiệu quả, góp phần làm phong phú các hoạt động của sinh viên, bồi dưỡng tạo nguồn phát triển Đoàn. Hội Doanh nghiệp trẻ tiếp tục phát triển cùng với phong trào "Ba xung kích phát triển kinh tế, hai tình nguyện phát triển cộng đồng" và cuộc vận động thanh niên Việt Nam chủ động hội nhập kinh tế quốc tế. Công tác xây dựng tổ chức Đoàn, Hội trong các doanh nghiệp ngoài quốc doanh thu được kết quả bước đầu.

Công tác tập hợp, đoàn kết thanh niên dân tộc, tôn giáo có tiến bộ. Đoàn đã triển khai các dự án phát triển kinh tế - xã hội, giúp thanh niên tôn giáo, dân tộc lập thân, lập nghiệp; chỉ đạo xây dựng các mô hình hoạt động thanh niên, kiện toàn và bồi dưỡng cán bộ Đoàn, hội, đội khu vực miền núi, dân tộc, tuyên truyền, đấu tranh chống lại các âm mưu và hành động lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo của các thế lực thù địch nhằm chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc, chống phá cách mạng nước ta.

Công tác tập hợp, đoàn kết thanh niên Việt Nam đang học tập, công tác tại nước ngoài đã có chuyển biến bước đầu(1). Thông qua hoạt động, Đoàn, Hội đã quán triệt các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước ta cho thanh niên, sinh viên; tổ chức tuyên truyền đối ngoại, đấu tranh chống lại những nhận thức và hành động sai trái, xuyên tạc về tình hình trong nước; hỗ trợ thanh niên, sinh viên học tập, công tác, đoàn kết quốc tế và hướng về Tổ quốc.

Vai trò của cấp bộ Đoàn phụ trách Đội TNTP Hồ Chí Minh, chăm lo xây dựng Đội và tổ chức phong trào thiếu nhi tiếp tục được khẳng định. Các cấp bộ Đoàn đã đầu tư củng cố Hội đồng Đội các cấp, kiện toàn đội ngũ cán bộ Đội và tổng phụ trách Đội; định hướng hoạt động Đội và phong trào thiếu nhi; tham mưu với Đảng, Nhà nước có chính sách chăm lo cho cán bộ tổng phụ trách Đội.

Công tác kiểm tra của Đoàn được thực hiện với trọng tâm là kiểm tra thực hiện Nghị quyết Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ VIII, nghị quyết đại hội Đoàn các cấp, các chủ trương của Ban Bí thư, Ban Thường vụ, Ban Chấp hành Trung ương Đoàn, kiểm tra chấp hành Điều lệ Đoàn, tăng cường công tác chỉ đạo, giữ vững kỷ cương trong Đoàn. Việc thực hiện Nghị quyết của Ban Thường vụ Trung ương Đoàn "Tăng cường công tác kiểm tra của Đoàn trong giai đoạn hiện nay" bước đầu tạo sự chuyển biến trong nhận thức và hành động của cấp bộ Đoàn về vai trò của công tác kiểm tra trong chỉ đạo và tổ chức thực hiện các chủ trương công tác của Đoàn. Trong nhiệm kỳ, Uỷ ban Kiểm tra các cấp của Đoàn đã phát hiện 10.252 vụ việc vi phạm, xử lý kỷ luật 9.931 trường hợp, trong đó đoàn viên chiếm 95,6%.

1.7- Công tác chỉ đạo của Đoàn tiếp tục được đổi mới, tập trung cho cơ sở, chăm lo giải quyết những vấn đề bức xúc của thanh niên và công tác Đoàn; tăng cường tham mưu xây dựng và tích cực thực hiện chính sách đối với thanh niên; coi trọng phối hợp với các ngành, đoàn thể trong công tác thanh niên.

Điểm mới trong nhiệm kỳ qua là việc tham mưu xây dựng các văn bản pháp luật và chính sách đối với thanh niên: Quốc hội ban hành Luật Thanh niên; Chính phủ ban hành Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam đến năm 2010, Chương trình phát triển thanh niên giai đoạn 2004- 2005, chính sách cho cán bộ Đoàn, Hội khối trường học, cán bộ Đoàn xã, phường, chính sách cho đội ngũ tổng phụ trách Đội, chính sách đối với trí thức trẻ tham gia phát triển kinh tế - xã hội nông thôn, miền núi, các chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội; ký kết các chương trình, nghị quyết liên tịch với 24 Bộ, ngành, đoàn thể chính trị. Hơn 40 tỉnh, thành Đoàn, Đoàn trực thuộc đã chủ động tham mưu cho lãnh đạo chính quyền ban hành chương trình, kế hoạch phát triển thanh niên tại địa phương, đơn vị, tạo cơ chế và nguồn lực cho công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi; tham mưu và chỉ đạo tổ chức thành công "Tháng Thanh niên" hàng năm với tinh thần: Tuổi trẻ hành động vì cộng đồng và xã hội chăm lo, bồi dưỡng thanh niên, bước đầu tạo dựng cơ chế cộng đồng trách nhiệm của các cấp chính quyền, các đoàn thể trong công tác thanh niên. Điểm nổi bật trong nhiệm kỳ qua là kiên trì thực hiện chủ trương tập trung cho cơ sở và xác định các chủ trương, giải pháp hỗ trợ thanh niên lập thân, lập nghiệp, giải quyết các vấn đề bức xúc trong công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi; nhiều cấp bộ Đoàn đã tổ chức tốt các diễn đàn, đối thoại, giao lưu trực tuyến giữa các đồng chí lãnh đạo Đảng, chính quyền và Đoàn thanh niên với đoàn viên, thanh niên, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng và những đề xuất của đoàn viên, thanh niên đối với công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi. Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Đoàn cấp tỉnh, huyện thực hiện tốt hơn vai trò chỉ đạo và tổ chức công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi ở địa bàn; tham mưu cho cấp ủy Đảng lãnh đạo công tác thanh niên; phối hợp có kết quả với cấp chính quyền, đoàn thể trong công tác thanh niên.

2. Hạn chế, yếu kém và nguyên nhân

2.1 - Hạn chế, yếu kém

2.1.1 - Hiệu quả công tác giáo dục của Đoàn chưa cao, chưa đến được các đối tượng thanh niên chậm tiến; Đoàn chưa tận dụng hết các cơ hội, chưa phát huy hết sức mạnh của các lực lượng xã hội và các nguồn lực trong công tác giáo dục thanh niên. Phương thức giáo dục của Đoàn chậm đổi mới, chưa đáp ứng nhu cầu, tâm lý của đoàn viên, thanh niên. Đoàn chưa thực sự tiếp cận để định hướng, hướng dẫn thanh niên trước những xu hướng, trào lưu mới, như: các dòng nhạc trẻ, trò chơi điện tử, nhật ký điện tử (blog), các diễn đàn trên Internet (forum); công tác nắm tình hình tư tưởng thanh niên còn khó khăn, lúng túng; công tác tuyên truyền, phổ biến Luật thanh niên và Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam đến năm 2010 còn nhiều hạn chế; việc triển khai chương trình liên tịch với một số Bộ, ngành còn hình thức, hiệu quả thấp.

2.1.2 - Hoạt động chăm lo lợi ích chính đáng cho thanh niên chưa đầu tư đúng mức nên chưa tương xứng với tiềm năng của tổ chức Đoàn; việc tham mưu xây dựng chính sách tài năng trẻ, khuyến khích thanh niên học nghề, chính sách huy động thanh niên tham gia phát triển giáo dục cộng đồng, hỗ trợ thanh niên nghiên cứu khoa học chưa đáp ứng yêu cầu đề ra.

2.1.3 - Công tác thiếu nhi trên địa bàn dân cư còn khó khăn; vai trò tiền phong, gương mẫu của một bộ phận đoàn viên, thanh niên trong chăm sóc, giáo dục thiếu nhi chưa rõ. Đoàn chưa hoàn thành chỉ tiêu hàng tháng mỗi chi đoàn có một việc tốt dành cho trẻ em, mỗi đoàn viên là một phụ trách thiếu nhi.

2.1.4 - Chất lượng tổ chức cơ sở Đoàn, chất lượng đoàn viên, chất lượng cán bộ Đoàn, chất lượng hoạt động Đoàn tuy đã được nâng lên nhưng vẫn chưa theo kịp sự chuyển động của tình hình thanh niên cũng như yêu cầu tập hợp thanh niên trong giai đoạn hiện nay. Đặc biệt, năng lực, trình độ của một bộ phận cán bộ Đoàn tụt hậu so với thanh niên. Tính bền vững của một số phong trào, cuộc vận động chưa cao, Đoàn chưa có giải pháp thích hợp phát triển tổ chức Đoàn, Hội và tổ chức các hoạt động thanh niên trong các doanh nghiệp ngoài quốc doanh, khu vực đô thị, nông thôn, miền núi, vùng tôn giáo.

2.1.5 - Lý luận về công tác vận động thanh niên, về tập hợp thanh niên, mô hình tổ chức và hoạt động của Đoàn ở một số lĩnh vực chưa theo kịp sự phát triển kinh tế - xã hội. Công tác thi đua, khen thưởng còn hình thức, chưa có tác dụng tích cực cổ vũ và thúc đẩy phong trào thanh thiếu nhi.

2.2 - Nguyên nhân

2.2.1 - Một số chủ trương của Đoàn chưa sát thực tế, khi triển khai thiếu đôn đốc, kiểm tra, tổng kết kịp thời; sự vận dụng và cụ thể hóa các chủ trương của Ban Chấp hành, Ban Thường vụ, Ban Bí thư Trung ương Đoàn ở nhiều nơi còn hạn chế; có biểu hiện "dễ làm, khó bỏ"; bệnh thành tích, hành chính hóa, thiếu sâu sát cơ sở trong chỉ đạo và tổ chức phong trào thanh niên chậm được khắc phục.

2.2.2 - Công tác cán bộ của Đoàn còn bất cập; năng lực, trình độ nghiệp vụ, kiến thức kinh tế, xã hội của một bộ phận cán bộ Đoàn còn yếu; cán bộ Đoàn ở một số địa phương không có điều kiện luân chuyển hoặc khi luân chuyển lại không chuẩn bị tốt đội ngũ thay thế, làm ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động của Đoàn; một số đồng chí ủy viên Ban Chấp hành Đoàn các cấp chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm của mình. Việc tham mưu cho Đảng trong tạo nguồn, đào tạo, sử dụng và luân chuyển cán bộ nhìn chung còn yếu.

2.2.3 - Điều kiện, phương tiện hoạt động và nguồn lực cho công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi còn khó khăn; sự chuyển dịch nhanh của cơ cấu kinh tế, tình trạng vi phạm pháp luật và tệ nạn xã hội gia tăng, sự thoái hoá, biến chất của một bộ phận cán bộ, đảng viên có ảnh hưởng tiêu cực đến tình hình tư tưởng thanh niên, công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi.

2.2.4 - Tổ chức Đoàn còn chậm thích nghi với sự phát triển kinh tế - xã hội và nhu cầu của thanh niên; công tác tổng kết thực tiễn, đầu tư cho nghiên cứu lý luận về công tác thanh niên chưa đáp ứng yêu cầu đặt ra. Một số nơi cấp uỷ Đảng chưa thật sự quan tâm, tăng cường chỉ đạo công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi.

3. Bài học kinh nghiệm

Từ thực tiễn phong phú của công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi nhiệm kỳ qua, có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm cơ bản sau:

Một là, Mọi hoạt động của Đoàn phải thiết thực, hướng tới mục tiêu tập hợp, giáo dục, chăm lo lợi ích của thanh niên, khơi dậy và phát huy vai trò tiền phong gương mẫu, tinh thần xung phong, tình nguyện của thanh niên, tạo điều kiện để thanh niên tự khẳng định và phát triển.

Hai là, Kiên trì thực hiện chủ trương tập trung cho cơ sở, coi trọng công tác cán bộ và mở rộng mặt trận tập hợp, đoàn kết thanh niên là những điều kiện có ý nghĩa quyết định đến sự phát triển của tổ chức Đoàn.

Ba là, Chủ động tham mưu cho Đảng lãnh đạo toàn diện công tác thanh niên; tận dụng mọi cơ hội và phát huy tốt vai trò, vị thế của tổ chức Đoàn trong phối hợp với các cấp chính quyền, đoàn thể tiến hành công tác thanh niên, từng bước xã hội hoá công tác thanh niên.

Bốn là, Tăng cường nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn; coi trọng kiểm tra, đánh giá việc tổ chức thực hiện các chủ trương công tác của Đoàn; thường xuyên, kịp thời phát hiện, tôn vinh và nhân rộng các sáng kiến, điển hình tiên tiến, nhân tố mới của công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi.

II- Tình hình thanh niên, mục tiêu, phương hướng công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi nhiệm kỳ 2007 - 2012

1- Thanh niên Việt Nam trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế và yêu cầu phát triển bền vững

Cùng với sự phát triển của đất nước, của công tác Đoàn và phong trào thanh niên, thái độ và ý thức chính trị của thanh niên có chuyển biến tích cực; thanh niên quan tâm hơn và có trách nhiệm hơn với những vấn đề của quê hương, đất nước, các vấn đề trong khu vực và quốc tế; tích cực tham gia các hoạt động do Đoàn, Hội tổ chức; số thanh niên vào Đoàn, số đoàn viên phấn đấu trở thành đảng viên có xu hướng tăng. ý thức lập thân, lập nghiệp của thanh niên cao hơn trước, thanh niên có nhu cầu và khả năng tiếp thu nhanh nhạy những thành tựu khoa học, công nghệ, kỹ thuật và quản lý hiện đại, năng động, sáng tạo, ham học hỏi, chủ động vươn lên tiếp cận với cái mới. Lòng nhân ái, nhân văn, tính tích cực chính trị - xã hội và tinh thần xung phong, tình nguyện, ý thức chia sẻ, tương thân, tương ái của thanh thiếu nhi ngày càng được khơi dậy mạnh mẽ hơn. Tâm thế, năng lực hội nhập quốc tế của thanh niên tự tin và chủ động hơn. Vai trò, vị trí của thanh niên trong xã hội tiếp tục được đề cao và nhận được sự quan tâm nhiều hơn của Đảng, Nhà nước và các lực lượng xã hội.

Tuy nhiên, cùng với sự chuyển đổi nhanh của cơ cấu kinh tế và quá trình hội nhập quốc tế, thanh niên đứng trước nhiều khó khăn, thách thức, đó là: trình độ học vấn, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kiến thức kinh tế, quản lý, kiến thức pháp luật và ý thức chấp hành pháp luật của thanh niên nhìn chung còn thấp; xu hướng chạy theo bằng cấp, nhận thức lệch lạc về học nghề, chọn nghề, định hướng nghề nghiệp còn khá phổ biến trong thanh niên. Lao động chưa qua đào tạo, tình trạng thất nghiệp, thiếu việc làm, hoặc việc làm không ổn định và thu nhập thấp vẫn là vấn đề bức xúc của thanh niên; không ít thanh niên thụ động, ỷ lại, chưa tích cực vươn lên tự tạo việc làm, còn ngại khó, ngại khổ, ngại về nông thôn, miền núi công tác. Sức khỏe thể chất của thanh niên còn thấp so với khu vực và thế giới; tệ nạn xã hội, đặc biệt là tệ nạn ma tuý và tình trạng lây nhiễm HIV trong thanh niên đang diễn ra phức tạp. Một bộ phận thanh niên thiếu ý thức rèn luyện, non kém về nhận thức chính trị, chưa xác định được lý tưởng sống đúng đắn, sống thực dụng, thụ động, thờ ơ, ngại tham gia vào các hoạt động chính trị - xã hội, vi phạm pháp luật, tin vào những điều mê tín dị đoan.

Bước vào thời kỳ phát triển mới của đất nước trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, cách mạng khoa học công nghệ, kinh tế tri thức phát triển mạnh mẽ, tạo cơ hội cho nước ta đi tắt, đón đầu, trong đó thanh niên là lực lượng có thế mạnh trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, hơn lúc nào hết, thanh niên rất cần được định hướng, hỗ trợ để vươn lên lập thân, lập nghiệp. Thanh niên trong các trường học mong muốn được học tập, rèn luyện trong một môi trường giáo dục lành mạnh, hiện đại, chất lượng cao; được định hướng nghề nghiệp và tạo việc làm phù hợp sau đào tạo. Thanh niên trong công nghiệp và dịch vụ mong muốn được hỗ trợ nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, có việc làm và thu nhập phù hợp với giá trị sức lao động; được hỗ trợ pháp lý, chăm lo nhiều hơn về đời sống tinh thần. Thanh niên trong khu vực hành chính mong muốn được khẳng định về chuyên môn, nghiệp vụ, được ghi nhận công bằng và tạo cơ hội tiến bộ, trưởng thành. Thanh niên khu vực đô thị mong muốn có việc làm và tham gia xây dựng cộng đồng an toàn, lành mạnh. Thanh niên trong khu vực nông nghiệp và nông thôn, miền núi, hải đảo, thanh niên dân tộc ít người mong muốn được chăm lo bảo vệ quyền lợi, được học tập, nâng cao trình độ học vấn, được hỗ trợ thông tin, kiến thức khoa học, kỹ thuật, công nghệ, được vay vốn phát triển sản xuất, kinh doanh, được đào tạo nghề và hỗ trợ tham gia lao động trong các khu công nghiệp và xuất khẩu lao động. Thanh niên trong lực lượng vũ trang mong muốn được hỗ trợ nâng cao trình độ nghiệp vụ, học sỹ quan để phục vụ lâu dài trong quân đội, được học nghề và có việc làm sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự. Thanh niên các vùng tôn giáo mong muốn được giao lưu, tham gia các hoạt động xã hội, từ thiện, được quan tâm đến nhu cầu tín ngưỡng hợp pháp, sống tốt đời, đẹp đạo. Thanh niên đang học tập, công tác, định cư ở nước ngoài mong muốn được cung cấp thông tin về đất nước, hỗ trợ pháp lý trong học tập, công tác và sinh sống, tham gia hoạt động hướng về Tổ quốc. Nữ thanh niên mong muốn được gia đình, xã hội quan tâm, tạo điều kiện học tập, làm việc, cống hiến bình đẳng.

Trong những năm tới, sự chuyển dịch cơ cấu xã hội của thanh niên sẽ diễn ra mạnh mẽ theo sự chuyển dịch của cơ cấu kinh tế; tiếp tục có sự phân hoá về học vấn, thu nhập, điều kiện hưởng thụ văn hoá và mức sống trong thanh niên; nhu cầu mọi mặt của thanh niên tiếp tục phát triển đa dạng; tư tưởng, nhận thức chính trị của thanh niên chịu sự tác động nhiều chiều của các nhân tố có cả mặt tích cực và tiêu cực đan xen nhau, trong đó tích cực là cơ bản, quyết định chiều hướng phát triển của tình hình thanh niên. 

2- Mục tiêu công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi nhiệm kỳ 2007-2012

Công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi nhiệm kỳ 2007 - 2012 được tiến hành trong bối cảnh có những thuận lợi, đó là: Đảng quan tâm sâu sát hơn đến thanh niên và công tác thanh niên; Luật Thanh niên từng bước đi vào cuộc sống, Nhà nước tăng cường quản lý đối với công tác thanh niên; Đoàn TNCS Hồ Chí Minh có bề dày truyền thống, có uy tín trong thanh niên và trong xã hội. Tuy nhiên, công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi cũng gặp không ít thách thức, khó khăn, đó là: cơ cấu tổ chức bộ máy, cán bộ của Đoàn còn bất cập, chưa theo kịp sự chuyển động của tình hình thanh niên, chưa thích ứng nhanh, nhạy với sự "cạnh tranh" ngày càng gay gắt trong vận động, tập hợp thanh niên, "bệnh" thành tích còn khá phổ biến; trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ có nguy cơ "tụt hậu" so với thanh niên; các thế lực thù địch tiếp tục coi thanh niên là đối tượng tác động chính trong chiến lược "Diễn biến hòa bình" làm thay đổi chế độ.

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X xác định: "Đối với thế hệ trẻ, thường xuyên giáo dục chính trị, truyền thống, lý tưởng, đạo đức và lối sống; tạo điều kiện học tập, lao động, giải trí, phát triển thể lực, trí tuệ... thu hút rộng rãi thanh niên, thiếu niên và nhi đồng vào các tổ chức do Đoàn TNCS Hồ Chí Minh làm nòng cốt và phụ trách".

Là tổ chức chính trị - xã hội, là trường học xã hội chủ nghĩa của thanh niên, vì thanh niên, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tiếp tục đổi mới toàn diện, phấn đấu thực sự trở thành người bạn thân thiết của thanh niên, định hướng cho thanh niên đến với lý tưởng cách mạng và những giá trị cao đẹp, đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp, xung kích trong phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc. Đoàn xác định chăm lo lợi ích chính đáng, hợp pháp của thanh niên, tạo môi trường giúp thanh niên phát huy vai trò xung kích trong các lĩnh vực của đời sống xã hội, là động lực cơ bản của công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi trong thời kỳ mới. Các phong trào, các cuộc vận động và các hoạt động của Đoàn đều phải hướng tới mục tiêu đoàn kết, tập hợp, giáo dục thanh niên, tạo môi trường lành mạnh, an toàn cho thanh niên rèn luyện và tự khẳng định, vì sự tiến bộ của thanh niên và sự phát triển của đất nước.

Trên cơ sở đó, từ kết quả và kinh nghiệm công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi nhiệm kỳ qua, mục tiêu chung của công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi nhiệm kỳ 2007 - 2012 là:

"Tăng cường bồi dưỡng lòng yêu nước và ý thức công dân, lý tưởng và đạo đức cách mạng, bản lĩnh chính trị và văn hoá cho thanh thiếu nhi; xây dựng Đoàn vững mạnh; tích cực chăm lo bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của thanh thiếu nhi; phát huy tiềm năng to lớn của thế hệ trẻ Việt Nam xung kích "Sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển", phấn đấu cùng toàn Đảng, toàn dân thực hiện thắng lợi công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước vì mục tiêu Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh".

3- Phương hướng công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi nhiệm kỳ 2007 - 2012

Thực hiện mục tiêu trên, phương hướng công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi nhiệm kỳ 2007 - 2012 là:

3.1- Xây dựng Đoàn TNCS Hồ Chí Minh vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức, trong đó tập trung nâng cao chất lượng đoàn viên, chất lượng cán bộ, chất lượng tổ chức cơ sở Đoàn; tăng cường đoàn kết, tập hợp thanh niên, phát triển Hội LHTN Việt Nam, Hội Sinh viên Việt Nam và các tổ chức thanh niên khác do Đoàn làm nòng cốt; đề cao trách nhiệm của Đoàn trong phụ trách Đội TNTP Hồ Chí Minh, xây dựng Đảng, chính quyền và các đoàn thể nhân dân.

3.2- Đổi mới mạnh mẽ công tác tư tưởng, văn hóa, công tác thông tin, truyền thông của Đoàn; phối hợp với chính quyền, các tổ chức đoàn thể nhân dân và huy động các nguồn lực xã hội nhằm chăm lo giáo dục, giúp đỡ thanh thiếu nhi.

3.3- Kết hợp hài hoà việc bảo vệ, chăm lo, bồi dưỡng và phát huy thanh niên thông qua tổ chức rộng khắp trong các đối tượng thanh niên phong trào "5 xung kích phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc" và "4 đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp".

Khẩu hiệu hành động: "Tuổi trẻ Việt Nam xây hoài bão lớn, đoàn kết, xung kích, sáng tạo, tình nguyện xây dựng và bảo vệ Tổ quốc".

III- Xây dựng lớp thanh niên giàu lòng yêu nước, có lối sống đẹp, có lý tưởng cách mạng, có bản lĩnh văn hóa con người Việt Nam

Trong giai đoạn mới, nhiệm vụ quan trọng của Đoàn là xây dựng lớp thanh niên giàu lòng yêu nước, có ý thức công dân, biết xử lý hài hoà lợi ích của bản thân trong lợi ích chung của tập thể, cộng đồng; có lý tưởng cách mạng và bản lĩnh chính trị vững vàng; có tri thức, chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng lao động giỏi; có văn hóa và sống tình nghĩa; có sức khỏe thể chất và tinh thần lành mạnh; giàu nhiệt huyết sáng tạo và tinh thần tình nguyện. Người thanh niên của thời kỳ mới vừa biết giữ gìn và phát huy các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, vừa biết làm giàu văn hóa dân tộc bằng những giá trị, những tinh hoa văn hóa nhân loại, là hiện thân tiêu biểu của các giá trị văn hóa Việt Nam. Một số giải pháp cơ bản:

1) Triển khai thực hiện có hiệu quả cuộc vận động "Tuổi trẻ Việt Nam học tập và làm theo lời Bác", thiết thực thực hiện cuộc vận động chính trị lớn trong toàn Đảng, toàn dân "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh".

Các cấp bộ Đoàn cần cụ thể hóa các nội dung của cuộc vận động: xây tình đoàn kết, tương thân tương ái vì cộng đồng, chống bàng quan vị kỷ cá nhân; xây tinh thần, thái độ học tập say mê, nghiêm túc, làm việc gì cũng phải học, học suốt đời, tiến quân vào khoa học công nghệ, chống tiêu cực, hư danh, giả dối, không trung thực; xây tinh thần lao động cần cù, sáng tạo, chống ỷ lại, lười lao động; xây ý thức tiết kiệm, chống tham nhũng lãng phí xa hoa; xây ý thức công dân, thói quen ứng xử văn hoá, chống lai căng tự do tuỳ tiện vô kỷ luật (gọi tắt là 5 xây, 5 chống) thành các tiêu chí cụ thể đối với danh hiệu "Thanh niên tiến tiến làm theo lời Bác", rèn luyện cán bộ, đoàn viên, thanh niên, tạo cho cán bộ, đoàn viên, thanh niên thói quen tự phê bình và phê bình trong tập thể, tự xây dựng kế hoạch tu dưỡng, rèn luyện theo tấm gương đạo đức của Bác Hồ trong cuộc sống hàng ngày. Phát triển các hình thức gặp gỡ, học tập những tập thể, cá nhân thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác ở tất cả các cấp, các lĩnh vực, đối tượng.

2) Đổi mới nội dung, phương thức và nâng cao hiệu quả công tác giáo dục của Đoàn